کارهای مختلف از آن جهت که ماهیت های متفاوتی دارند، در ساعت های مختلفی از شبانه روز انجام می­شود و کارکنان این کارها با توجه به ساعت ها و نوبت هایی که در شبانه روز کار می­کنند، فشارهای متفاوتی را متحمل می‌شوند. به همین دلیل کارگرانی که شامل این موضوع می­شوند دستمزدشان بیشتر از کارگرهای معمولی است. کارکنان مشاغلی چون آتش نشانی، پرستاران و نگهبانان از این دسته کارگران هستند.

شیفت کاری و نوبت کاری از رایج ترین شرایط کارگاه ها است.

مطابق ماده 55 قانون های مربوط به کار، کارگری که در طی یک ماه ساعت های کاری اش به صورت چرخشی باشد، به این معنا که شیفت های کاری او در ساعت هایی از شب، عصر و صبح باشد، شامل قانون شیفت کاری می­­شود.

انواع نوبت کاری و ساعت های آن ها:

با توجه به ماده 56 قانون های مربوط به کار 4 نوع شیفت کاری وجود دارد.

  1. شیفت های صبح و عصر.
  2. نوبت های صبح، شب و عصر
  3. نوبت های صبح و شب
  4. نوبت های عصر و شب

در ماده 53 قانون های مربوط به کار، این چنین بیان شده است که  زمان کاری نوبت شب از ساعت 22 الی 6 صبح می باشد، یعنی مدت زمان آن 8 ساعت است.

بنا بر گفته فوق، منطقی است برای مشخص کردن دیگر ساعات شیفت های کاری، 24 ساعت شبانه روز را تقسیم بر 3 کنیم.

بنابراین:

  • از ساعت 6 صبح الی 14 بعد از ظهر را شیفت صبح می­گویند.
  • ساعت کاری نوبت عصر از ساعت 14 الی 22 شب است.
  • ساعات کاری 22 لغایت 6 صبح را شیفت شب می­گویند.

مزایا و فوق العاده های اضافه بر مزد نوبت های کاری:

مزایای شیفت کاری اضافه بر دستمزد عادی کارگر است و میزان آن در شیفت های مختلف کاری متفاوت است، زیرا سختی و شرایط کار در ساعت های مختلف یکسان نیست. در قالب مثال، کارگرانی که شیفت های عصر و شب را مشغول کار هستند در مقایسه با کارگرانی که در شیفت صبح کار می‌کنند شرایط سخت تری دارند و فشار بیشتری را تحمل می­کنند. به همین دلیل درصد فوق العاده اضافه بر دستمزد آن ها نیز به میزان سختی شرایط کارشان بیشتر است.

موسسه مشاوران ارائه دهنده انواع امور بیمه ای می باشد.

تعویض شیقت کاری

میزان فوق العاده های شیفت های مختلف کاری:

مطابق ماده 56 قانون مربوط به کار، فوق العاده و مزایای نوبت های کاری را به صورت زیر طبقه بندی می­کنیم.

  • مزایای شیفت صبح و عصر 10 درصد می­باشد.
  • مازاد دستمزد نوبت های صبح، شب و عصر 15 درصد است.
  • مزایای علاوه بر مزد نوبت صبح و شب 22.5 درصد است.
  • درصد اضافه حقوق نوبت شب و عصر نیز 22.5 است.

ممکن است با توجه به این نوبت های کاری، جمع ساعت های کاری کارگر در یک روز از 8 ساعت و در هفته از 44 ساعت بیشتر شود، در ماده 57 این چنین گفته شده که مجموع ساعت های کاری کارگران نوبت کاری نباید در طی 4 هفته بیشتر از 176 ساعت باشد.

اساس محاسبه مزایا و فوق العاده شیفت های کاری:

با اتکا به ماده 56 قانون های مربوط به کار، به روشنی گفته شده است که به کارهایی شیفت یا نوبت کاری می­گویند که ساعات کاری آن ها در طی 1 ماه گردش داشته باشد. با توجه به این تعریف، کارهایی که گردش آن ها کمتر یا بیشتر از 30 روز باشد شامل قانون نوبت کاری نمی­شوند.

بنا بر ماده 36 قانون ها ی مربوط به کار، اساس محاسبه مزد و فوق العاده شیفت های کاری کارگران دستمزد ثابت ماهیانه آن ها خواهد بود.

توجه داشته باشید که طبق ماده 56 قانون مذکور مزایا و فوق العاده های شیفت های کاری جزء دستمزد کارگران نیست و در سنوات، عیدی و اضافه کاری محاسبه نخواهد شد.

شیفت کاری جمعه:

به کارگران شیفتی که ساعت کاری آن ها در روز های جمعه است، علاوه بر دستمزد و فوق العاده های شیفت کاری، به مقدار 40 درصد نیز حق جمعه کاری باید پرداخت شود.

مثال هایی برای انواع مختلف شیفت کاری:

شیفت های کاری اشکال پیچیده و ساده ای دارند و نوبت های کاری در هر کارگاه در مقایسه با محل کار دیگری متفاوت است. به همین دلیل نمی­شود همه انواع آن ها را پیش بینی کرد.

به منظور آشنایی با بحث نوبت کاری و گردش آن در طی ماه، به یک مثال ساده درست و غلط نوبت کاری می­پردازیم:

مثال درست نوبت صبح و عصر:

کارگرانی که 1 هفته یا 10 روز را نوبت صبح و 1 هفته یا 10 روز را در نوبت  عصر مشغول به کاراند و این شیفت ها در طی ماه گردش و تکرار داشته باشند.

مثال غلط برای شیفت فوق:

کارگرانی که 20 روز در ماه را در نوبت صبح و 15روز را در نوبت عصر کار می­کنند و این نوبت ها تکرار شوند.

این کار به دلیل این که به جای 30 روز در طول 35 روز گردش دارد، مربوط به کارها و قوانین نوبت کاری نیست.

پرسش و پاسخ متداول در مورد قانون نوبت های کاری:

  1. کدام دسته از مشاغل دارای فشار کاری زیادی می باشد؟

    کارکنان آتش نشانی، پرستاران و نگهبانان جزء کارکنانی می باشند که فشارهای کاری زیادی را تحمل می کنند و دستمزد دریافتی آن ها از دیگر کارگران بیشتر می باشد.

  2. کدام دسته از کارگران مشمول قانون شیفت کاری می باشند؟

    بر اساس ماده 55 قانون مربوط به کار، کارگرانی که در یک ماه ساعت کاری به صورت چرخشی کار کنند و شیفت کاری آن ها در ساعت هایی از شب، عصر و صبح باشد مشمول قانون شیفت کاری می باشند.

  3. چند نوع شیفت کاری وجود دارد و به چه صورت می باشد؟

    براساس ماده 56 قانون مربوط به کار چهار نوع شیفت کاری و جود دارد و در ادامه توضیح می دهیم: شیفت های صبح و عصر، شیفت های صبح، عصر و شب، شیفت های صبح و شب و شیفت های عصر و شب

  4. با توجه به ماده 53 قانون کار، زمان کاری نوبت شب شامل چه ساعتی می شود؟

    با توجه به ماده 53 زمان نوبت شب کاری از ساعت 22 لغایت 6 صبح می باشد و مدت زمان آن هم 8 ساعت کاری می باشد.

  5. به طور کلی شیفت های ساعت کاری به چه صورت تقسیم می شود؟

    برای مشخص کردن ساعات شیفت های کاری، 25 ساعت شبانه روز را سه قسمت می کنند و ساعات کاری زیر به دست می اید: 6 صبح تا 14 بعد از ظهر شیفت صبح، 14 بعد از ظهر تا 22 شب شیفت عصر و 22 شب تا 6 صبح شیف شبط

  6. مزایای و فوق العاده اضافه بر دستمزد نوبت های کاری چیست؟

    مزایای شیفت کاری علاوه بر دستمزد عادی کارگر می باشد و میزان آن هم برای ساعات مختلف کاری متفاوت می باشد. به دلیل اینکه سختی کار در شیفت های مختلف متفاوت می باشد. زیرا شیفت های شب کاری از شیفت های روز سخت تر می باشد.

  7. میزان درصد فوق العاده شیف کاری چقدر می باشد؟

    بر اساس ماده 56 قانون کار، فوق العاده درصد شیفت های کاری به شرح ذیل می باشد: شیفت صبح و عصر دارای 10% مزایا می باشد. مازاد دستمزد شیفت های صبح، شب و عصر 15% است. مزایای علاوه بر دستمزد شیفت صبح و شب 22.5% است. اضافه حقوق نوبت شب و عصر %22.5 می باشد.

  8. اساس محاسبه مزایا و فوق العاده شیفت کاری به چه صورت می باشد؟

    با توجه به ماده 56 قانون مربوط به کار، کارهایی که ساعت کاری آن ها در یک ماه دارای گردش باشد، شیفت کاری می گویند. کارهایی که گردش آن ها کمتر و یا بیشتر از 30 روز باشد شامل قانون شیفت کاری نمی باشد.

  9. اساس محاسبه مزد و فوق العاده شیفت کاری چیست؟

    بر اساس ماه 56 قانون کار، محاسبه مزد و فوق العاده شیفت کاری، دستمزد ثابت ماهیانه کارگران می باشد.

  10. آیا شیفت کاری در سنوات و عیدی محاسبه می شود؟

    بر اساس ماده 56 قانون کار، مزایا و فوق العاده های شیف کاری جزء دستمزد کارگر نمی باشد و در سنوات و عیدی محاسبه نمی شود.

  11. شیفت کاری اگر در روز جمعه باشد، به چه صورت است؟

    چنانچه شیفت کاری در روز جمعه باشد، علاوه بر دستمزد و فوق العاده شیفت کاری، 40% نیز حق جمعه کاری باید پرداخت شود.

اگر این مطلب برای شما رضایت بخش بوده است، مطالعه مقاله ساعات کاری و قانون شب کاری را به شما پیشنهاد می کنیم.

برای مشاوره در زمینه امور بیمه تامین اجتماعی می توانید با شماره 09221044976 تماس حاصل فرمایید.

نمایش دیدگاه ها

  • سلام قربان ، وقتتان بخیر و لحظاتتون غرق شادی..آرزوی سلامتی و تندرستی دارم برای شما کارشناسان محترم که بی منت و با محبت به کارگران عزیز راهنمایی و مشاوره میدید،،خیلی عالیه و خداوند بهتون اجر بده 🙏🏻🙏🏻🇮🇷🇮🇷🌷🌷

  • با سلام ساعت کاری من 17 الی 2 بامداد هست و بصورت دائم شب کار هستم میخواستم بدونم حق شیف به من تعلق میگیر اگر تعلق میگیرد چند درصد هست؟
    لطفا فرمول محاسبه حق شیفت را هم در صورت امکان شرح بفرمایید.

    • سلام خیر حق شیفت بعلت اینکه شیفت شما در گردش نیست تعلق نمیگیره

  • با سلام
    ما در یک شرکت از ساعت 8 الی 14 وبعداز ظهرها از ساعت 16 الی 21 کار می کنیم می خواستم ببینم آیا به ما حق شیفت تعلق می گیرد یا نه ؟ با تشکر

  • سلام
    روزتون بخیر
    ساعت کاری بنده ۲۰ الی ۸ صبح میباشد
    در روزهای پنجشنبه و جمعه و تعطیلات وسط هفته به صورت شیفتی با دو تن از همکاران خودم هر ۱۲ ساعت شیفتمون رو تغییر میدیم یعنی با توجه به شیفت امکان داره ۸ صبح الی ۲۰ شیفت بمونیم. میخواستم بدونم تعطیل کاری، جمعه کاری و نوبت کاری شامل شرایط ما میشه یا خیر؟

    • سلام روز شما هم بخیر اگر شیفتتون در گردش هست و شب کار هستید ضریب 35 درصد باید لحاظ شود.

  • سلام من ساعت کاریم ۱۲ ساعته هست یک هفنه ۷صبح تا ۷شب و بالعکس حق شبم چگونه حساب میشود درصدی که میفرماید به پایه حقوق ماهیانه
    حساب میشود یا پایه روزانه
    سوال بعدی جمعه کاری شب و روز مثل ایام هفته حساب میشود یا نه بالاتر هست

    • سلام مبنا حقوق پایه هست نه. باضریب 40 درصد محاسبه میشه

  • باسلام و احترام
    اینجانب به طور ثابت در شیفت عصر مشغول هستم از ساعت ۱۴ الی ۲۲ و جمعه ها هم سرکار هستم آیا مزایای مربوطه به من تعلق می‌گیرد و چه میزان هست

    • سلام بله فقط اضافه کاری عادی تعلق میگیره

  • با سلام من دو روز از ساعت 19 الی 7 صبح سرکارم و یک روز استراحت خواستم بدونم حق شیفت و حق شبکاری و اضافه کاری و جمعه کاری من چگونه محاسبه میشه با تشکر فروان

    • سلام چون شیفت شما در گردش نیست اضافه کار به شما تعلق میگیره

  • با سلام خدمت اساتید محترم
    خیلی جاها گشتم هیچکجا پیدا نکردم
    کارگری که 8 ساعت کار را به صورت ثابت تقسیم میشود و هر روز 4 ساعت صبح و 4 ساعت عصر کار میکند آیا مشمول هیچ قانونی میشود
    مثال : 8 صبح الی 12 ظهر و عصر از 17 الی 21 در شش روز هفته

    ممنون میشم اساتید محترم راهنمایی بفرمایند

    • سلام شما ساعت کاریتون براساس قانون تعریف شده در صورتیکه در هفته بیشتر از 44 ساعت کارکنید مشمول اضافه کار میشوید.

  • سلام
    من اتش نشانم و حدود ۱۵ سال سابقه دارم در استان تهران شهر چهاردانگه هستم.
    سوالم اینه که ایا رئیس ایستگاه میتونه نیروی عملیاتی شیفتی رو که ۱۵ سال سابقه داره بصورت اداری تو ایستگاه ازش استفاده کنه یا اینکه کارش تخلف محسوب میشه.

    • سلام این مربوط میشه به قوانین درون سازمانی و صلاحدید رییس ایستگاه

  • سلام، شیفت کاری ما 24 ساعت کار و 48 ساعت استراحت است. آیا تعطیل کاری جمعه شامل حال ما می شود؟ و اینکه برای مرخصی استعلاجی از شبکاری و اضافه کاری ما کم می کنند، این کارشون قانونیه؟

    • سلام خیر جمعه و تعطیل کاری شامل شما نمیشه چون شیفت شما در گردش هست بله کارشون قانونیه

  • سلام
    وقت بخیر
    بنده بصورت 24 -24 کا میکنم 8 صبح تا 8 صبح روز بعد
    حق شیفت چند درصد میشه؟
    جمعه کاری هم تعلق میگیره؟
    ممنون

    • سلام حق شیفت شما 15 درصد باید محاسبه شود.

  • سلام
    بنده شیفت ۱۲ ۲۴ در شرایط سخت و زیان آور مشغول بکار هستم ۲۴۰ ساعت در ماه کارکرد دارم اضافه کار روزی ۱.۵ ساعت محاسبه میشود که در ماه میشود ۳۰ ساعت و با اضافه کاری جمعه و تعطیلات جمع میشود آیا این روش محاسبه قانونی است ؟

  • سلام
    ساعت کاری شرکت ما از 7ونیم صبح تا 7و نیم غروب هست.کارگرانی که در طول یکماه بصورت نامرتب و بر حسب نیاز کارفرما بعضی شبها از 7ونیم شب تا 7ونیم صبح کار میکنند تا جایی که ممکن است بعضی از کارگران مثلا 13 شب کار کرده باشند،محاسبه حقوق این کارگران به چه صورت است؟

    • سلام برحسب ساعت کارکردشان باید محاسبه بشه 44 ساعت در هفته و مازادش اضافه کار محاسبه میشه

  • سلام شیفت کاری 12 24 ، روز اول از ساعت 7:30 تا 20 روز بعد از ساعت 19:30 تا 8:00 و روز بعد آف
    چند ساعت کاری در ماه باید داشته باشیم نوبت کاری و شب کاری چگونه محاسبه میشود و چه مزایایی تعلق میگیرد ممنون از شما

    • سلام شما باید 44 ساعت در هفته کار کنید و مازادش اضافه کار و نوبت کاری محاسبه میشه

    • سلام سما باید 44 ساعت در هفته کارکنید و مازادش اضافه کار و نوبت کاری محاسبه میشه

  • با سلام شیفت های کاری یه روز صبح یه روز عصر یه روز شب و یه روز استراحت ، روزهای تعطیل اضافه کار محسوب میشه یا کارکرد معمولی؟

  • سلام افرادی که نوبت کاری صبح ، عصر و شب را در نوبت کاری صبح بیشتر از نوبت کاری عصر و شب در کارگاه حضور دارند به چه صورت محاسبه می گردد؟

    • سلام بر اساس 10 درصد نوبت کاری صبح محاسبه میشود.

  • سلام
    کارگری که شیفت کاری در ماه ۱۵ تا صبح و ۱۵ شب تعریف شده باید ۲۲.۵ درصد نوبت کاری بگیره
    اگر شخص با گرفتن مرخصی در زمان شب کاری تعداد شب هایی که سره کاره آمده کمتر بشود آیا نوبت کاری او کم می شود

    • سلام خیر چون نوبت کاری شما ثابت هست.

  • با سلام
    اضافه کاری و فوق‌العاده نوبت کاری کارگرانی که یک هفته روز کار ،یک هفته شبکار و یک هفته استراحت هستند و در هر نوبت کاری 12 ساعت کار می‌کنند به چه شکل محاسبه می شود

    • سلام به ازای شیفت صبح وشب مزایای 22.5 درصد تعلق میگیره

  • سلام من یک هفته ازساعت 7صبح الی 19سرکارم وهفته بعد 19الی 7صبح
    حق شیفت من چگونه محسبه میشود تشکر

    • سلام حق شیفت شما باید ده درصد محاسبه شود.

  • سلام شرایط کار من به این شکل هستش که 8کار 24استراحت و چرخشی یک روز صب ی روز عصر و یک شب کار میکنم در طول ماه و همین شکل چرخش داره اضافکار من چطور محاسبه میشود ؟

  • نحوه محاسبه اضافه کاری کارگرانی که نوبت کاری هستند به چه شکلیه؟مجموع ساعات کاری در ماه از ساعت کار قانوی در اون ماه کسر و بقیه اضافه کاری محسوب میشه؟
    مثلا در فروردین کخگه ساعت کار با توجه به تعطیلات ۱۴۷ ساعت بود.اگر کارگری که بصورت نوبت کاری مشغول فعالیته ۲۴۰ ساعت کار کرده باشه شامل ۹۳ ساعت اضافه کاری میشه؟یا نه.تعطیلات در طول ماه برای افراد نوبت کاری محسوب نمیشن و بعد از تکمیل ۱۷۶ ساعت کارکرد در ۴ هفته متوالی مابقی ساعت کارکرد به عنوان اضافه کاری براشون محاسبه میشه

    • سلام بله ملاک محاسبه کارکرد ماهانه 192 هست بقیش اضافه کار محاسبه میشود

  • با سلام .کارگرانی که نوبت کاریشون دو روز روزکار و دو روز شب کار ۱۲ ساعتی هستند و بعد ان دو روز استراحت هستند ایا تعطیل کاری شامل انها میشود؟نحوه محاسبه ان چگونه هست؟و درصورتی شامل انها شده ولی پرداخت نشده باشد با استفاده از کدام بند های قانون کار میشود استناد کرد؟ممنون

    • سلام خیر چون رور تعطیلشان در گردش هست

  • سلام جناب. نحوه محسابه کارگرانی که دوروز صبح ۸تا ۸ شب و دو روز شب ۸شب تا ۸صبح و دو روز آف چگونه هست؟؟

    • سلام مجموع 44 ساعت درهفته محاسبه میشود.

  • درود بر شما
    کارگرانی که در دو شیفت به صورت 8 صبح الی 8 شب و 8 شب الی 8 صبح و به صورت هفتگی شیفتشان عوض می شود، نحوه محاسبه کارکردشان به چه صورت است؟ جمعه کاری و تعطیل کاری به چه صورت محاسبه می گردد؟

    • سلام چون شیفتتون در گردش هست شامل تعطیل کاری و جمعه کاری نمیشوید

      • هرکس نوبتکار باشه تعطیلکاری و جمعه کاری هم داره.
        جمعه کاری و تعطیلکاری مختص کارهای نوبتکاره کسی که کارمند یا تایم اداری کار میکنه که جمعه و تعطیلی سرکار که نمیاد

        • خیر چون تعطیلکاری شما در گردش هست.

  • کسی که فقط صبح کار ثابت و در ماه 10 روز انکال بصورتی که شامل روز جمعه بصورت 24 ساعت انکال و بقیه روزهای هفته از ساعت 14 تا 7 صبح روز بعد بصورت انکال شامل چه نوبت کاری میباشد

    • سلام نوبت کاری به شما تعلق نمیگیره چون گردشی نیستید.

  • سلام. ببخشید کارگری که فقط یک روز در هفته شیفت 16 الی 24 داشته باشد و بقیه شیفت ها صبح یا ظهر باشد. شامل نوبت کاری میشوند؟

    • سلام خیر باید شیفت درگردش باشد تا نوبت کاری تعلق بگیره

  • با سلام و خسته نباشید
    کارگرانی که در ماه مبارک رمضان به دو شیفت تقسیم شده اند و شیفت دوم از ساعت 7 عصر تا سحر مشغول کار هستن و این روند تا آخر ماه به همین شکل می باشد آیا حق شیفت شب 35%هم باید پرداخت شود. با توجه به اینکه این ساعت بصورت مداوم و حداکثر 24 روز در اردیبهشت 99 بوده است. با تشکر

    • سلام خیر چون شیفت شما در گردش نبوده و به شما تعلق نمیگیره

  • با سلام حضور مشاور عزیز
    2 سوال دارم واستدعا میشود براساس بند قانونی برایم پاسخ را ارسال فرمایید

    1-کسی که دو نوبتکار است (یک هفته روزکارویک هفته شبکار و 2هفته استراحت) فوق العاده نوبتکای او چند درصد است؟

    2- کسی که دونوبتکار است (یک هفته روزکاو یک هفته شبکار و دوهفته استراحت ) در ماه چند روز مرخصی خواهد داشت؟

    با تشکر فراوان از لطف شما

    • سلام مزایای شما 22.5 درصد باید محاسبه شود.

  • سلام کارگری که دو هفته صبح و دو هفته شیفت شب کار میکند شامل حق شیفت میشود یا خیر؟

    • سلام بله شامل شیفت شب میشود

  • سلام. من خدمات بیمارستان هستم.شیفتام ب این صورته که سه شب از ساعت 19 تا ساعت ۷ صبح شیفت دارم و یک شب آف هستم به همین ترتیب
    نوبت کاری شب چقد میشه اینطوری؟

    • سلام ضریب 35 درصد بهتون میخوره

  • سلام کارگرانی که یک روز صبح و عصر و روز بعد از آن آف باشند نوبت کاری تعلق میگیرد یا خیر‌؟

    • سلام بله نوبت کاری تعلق می گیرد.

  • سلام و وقت بخیر
    من در اسفند ماه 15 روز از ساعت 7 بعد از ظهر تا ساعت 7 صبح و 14 روز از ساعت 7 صبح تا 7 بعد از ظهر سر کار بودم
    مزایا واسه من چطور حساب میشه؟

    • سلام روزهایی که شبکار بودید با ضریب 35 درصد وروزهای عادی بصورت اضافه کاری وضریب 40 درصد

دیدگاه خود را بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های مورد نیاز علامت‌گذاری شده اند.*

پر کزدن این فیلد الزامی می باشد.

نوشته شده توسط:
محمدرضا انگورانی
تگ: بیمه

آخرین نوشته ها

بررسی رابطه مدیریت سود با چرخه

مدیریت سود و رابطه آن با چرخه عمر شرکت یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که همواره در مرکز توجه مدیران قرار دارد. انگیزه و هدف اصلی مدیران از مدیریت سود،…

شفافیت اقتصادی چیست

مهم ترین مسئله در دنیای اقتصاد امروز شفافیت مفهومی سیال و منعطف بوده و شفافیت اقتصادی است و در واقع اطلاعات کامل از دارایی های شرکت ­ها، مردم، سرمایه داران،…

اموال خارج از شمول مالیات بر ارث

آنچه از متوفی باقی می ماند اموالی است که تا قبل از پرداخت مالیات، وراث آن اجازه دسترسی به آن را نخواهند داشت. در این میان برخی اموال مشمول مالیات…