شاخص رانش وسعت بازار (Breadth Thrust Indicator) یک ابزار در تحلیل تکنیکال است که برای شناسایی تغییرات بالقوه و صعودی بازار مورد استفاده قرار میگیرد. این کار از طریق اندازهگیری تغییرات سریع در نسبت سهام در حال صعود (Advancing Stocks) انجام میشود.
نکات کلیدی:
- شاخص Breadth Thrust مومنتوم بازار و احتمال شکلگیری بازارهای گاوی (صعودی) جدید را با تجزیه و تحلیل سهام در حال رشد و میانگین متحرک ۱۰ روزه آنها تشخیص میدهد.
- این اندیکاتور که توسط مارتین زوایگ (Martin Zweig) ایجاد شده است، بر این مفهوم استوار است که تغییرات سریع در نقدینگی بازار میتواند باعث رشد ناگهانی و پرتاب سهام به سمت بالا شود.
- از سال ۱۹۴۵ میلادی، تنها ۱۴ مورد از وقوع پدیده Breadth Thrust ثبت شده است که معمولاً پیش از سودهای چشمگیر در بازار رخ دادهاند.
- با وجود اینکه از سال ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۹ هیچ موردی از این الگو رخ نداد، این اندیکاتور همچنان یک ابزار حیاتی برای تحلیلگران بازار جهت پیشبینی بازارهای صعودی به شمار میرود.
شاخص Breadth Thrust چیست؟
شاخص رانش وسعت بازار (Breadth Thrust) که توسط مارتین زوایگ خلق شده است، مومنتوم و شتاب بازار را با ردیابی سهام در حال صعود نسبت به کل سهام موجود در صرافیهایی مانند بورس نیویورک (NYSE) ارزیابی میکند. با تجزیه و تحلیل یک میانگین متحرک ۱۰ روزه از این نسبت، اندیکاتور زمانی روند صعودی بازار را نشان میدهد که این نسبت در یک بازه زمانی ۱۰ روزه، از زیر سطح ۴۰ درصد به بالای ۶۱.۵ درصد افزایش یابد. این رویداد، بینشهای بسیار ارزشمندی در مورد احساسات بازار و تغییرات نقدینگی ارائه میدهد.
این شاخص با ردیابی قدرت خرید گسترده در بازار، تغییرات ناگهانی و صعودی روند سرمایه را شناسایی میکند.
درک مکانیزم شاخص Breadth Thrust
اندیکاتور رانش وسعت بازار توسط دکتر مارتین زوایگ، یک سرمایهگذار ثروتمند بازار سهام آمریکا، تحلیلگر مالی و مشاور سرمایهگذاری توسعه یافت. به گفته زوایگ، مفهوم “رانش” (Thrust) بر این اصل استوار است که تغییر ناگهانی ورود پول به بازارهای سرمایهگذاری، باعث بالا رفتن قیمت سهام شده و سیگنالی از افزایش نقدینگی را صادر میکند. به عبارت دیگر، این اندیکاتور به این موضوع میپردازد که اعداد مربوط به سهام صعودی و نزولی بورس نیویورک با چه سرعتی در یک دوره زمانی فشرده و کوتاه، از وضعیتی ضعیف به وضعیتی عالی تبدیل میشوند.
شاخص رانش وسعت بازار، زمانی آغاز یک بازار گاوی (صعودی) بالقوه جدید را سیگنال میدهد که از سطحی کمتر از ۴۰ درصد (که نشاندهنده بازار در حالت اشباع فروش یا Oversold است) به سطحی بالاتر از ۶۱.۵ درصد در هر دوره ۱۰ روزه حرکت کند. این رانش که نشان میدهد یک بازار اشباعفروششده در حال نشان دادن قدرت و بازیابی سریع است، اتفاقی نادر است و به همین دلیل برای برخی از ناظران و تحلیلگران بازار اهمیت فوقالعادهای دارد.
نکته جالب: مارتین زوایگ همچنین نویسندهای بود که به طور منظم برای نشریه Barron’s مقاله مینوشت و مهمان همیشگی برنامه Wall Street Week بود. او در سال ۲۰۱۳ درگذشت.
عملکرد شاخص Breadth Thrust
شاخص رانش وسعت بازار گاهی به نام خالق آن، “شاخص وسعت زوایگ” (Zweig Breadth Indicator) نیز شناخته میشود. بر اساس دادههای زوایگ، از سال ۱۹۴۵ تا ۲۰۰۰ تنها ۱۴ مورد رانش وسعت رخ داده است. میانگین سود بازار پس از هر یک از این رانشها، حدود ۲۴.۶ درصد در یک بازه زمانی متوسط ۱۱ ماهه بوده است. زوایگ علاوه بر این تاکید میکند که اکثر بازارهای گاوی قدرتمند با یک پدیده رانش وسعت (Breadth Thrust) آغاز میشوند.
جالب اینجاست که در طول یک دوره ۲۵ ساله از سال ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۹ هیچ رانشی اتفاق نیفتاد. این مدت برای یک اندیکاتور تکنیکال، یک “دوره خشکسالی” طولانی محسوب میشود. با این حال، باید به این نکته اشاره کرد که زوایگ سالها قبل از این دوره خشکسالی خاص، کار خود را روی این سیگنال تکمیل کرده بود؛ دورهای که میتوان گفت بازار با مجموعهای از قوانین متفاوت عمل میکرد. در نتیجه، این بازه ۲۵ ساله ممکن است به عنوان یک ناهنجاری (Anomaly) در نظر گرفته شود و لزوماً به معنای شکست قابلیتهای تحلیلی این اندیکاتور نیست.
اینکه این اندیکاتور را شاخص وسعت زوایگ بنامیم یا شاخص رانش وسعت، تفاوت چندانی ایجاد نمیکند. یک چیز قطعی است: این ابزار زمانی یکی از پربینندهترین معیارها در وال استریت بود و زمانی که این رویداد نادر رخ میدهد، این رانش به سرعت توسط تحلیلگران تکنیکال و رسانههای مالی مورد توجه و بررسی قرار میگیرد.
تصویری مفهومی که گذار ناگهانی بازار از یک وضعیت خنثی یا نزولی به یک حرکت صعودی قدرتمند و گسترده را به تصویر میکشد، نمادی از شروع یک روند صعودی طولانیمدت.
کاربرد مفهوم Breadth Thrust در بورس ایران
برای فعالان بازار سرمایه در ایران، درک منطق پشت اندیکاتور Breadth Thrust بسیار راهگشا است. اگرچه بورس تهران تفاوتهای ساختاری با بورس نیویورک دارد (مانند وجود دامنه نوسان و حجم مبنا)، اما منطق “تغییر سریع نقدینگی و بهبود ناگهانی نسبت نمادهای مثبت به کل نمادها” کاملاً در بورس ایران نیز صادق است.
فرمول پایه این شاخص به شکل زیر است:
Breadth Ratio = Advancing Stocks / Advancing Stocks + Declining Stocks
در بورس تهران، زمانی که بازار پس از یک دوره رکود طولانی و اشباع فروش (که اکثر نمادها در صف فروش هستند)، ناگهان در کمتر از چند روز کاری شاهد ورود پول هوشمند و تبدیل شدن صفوف فروش به صفوف خرید در اکثریت قریب به اتفاق نمادها میشود، ما شاهد یک “رانش وسعت” بومیسازی شده هستیم. معاملهگران ایرانی میتوانند با رصد درصد نمادهای مثبت و صف خرید نسبت به کل بازار در دورههای ۱۰ روزه، سیگنالهای مشابهی برای شروع یک روند صعودی پرقدرت دریافت کنند.
نتیجه گیری
شاخص Breadth Thrust که توسط مارتین زوایگ توسعه یافته، ابزاری محوری در تحلیل تکنیکال است که اغلب آغاز یک بازار گاوی جدید را نوید میدهد. این اندیکاتور با ارزیابی مومنتوم بازار از طریق بررسی نسبت سهام در حال صعود و نزول در یک بورس، به سرمایهگذاران بینشی عمیق در مورد تغییرات بالقوه بازار ارائه میدهد.
با وجود نادر بودن آن (تنها ۱۴ رانش وسعت از سال ۱۹۴۵)، این شاخص همچنان یکی از پرمخاطبترین اندیکاتورها در جامعه مالی جهان است. سرمایهگذاران باید توجه داشته باشند که اگرچه این ابزار بینشهای ارزشمندی ارائه میدهد، شرایط بازار میتواند متفاوت باشد و درک گسترده از پویاییهای کلان بازار برای تصمیمگیری آگاهانه ضروری است.
