خرید سهام بدون کارگزار شخصی: آنچه برای شروع باید بدانید

تازه کار بودن به این معنا نیست که نمی توانید خرید سهام و معامله گری را یاد بگیرید. برای معامله در بازارهای جهانی، شما قطعاً به یک «حساب کارگزاری» نیاز دارید، اما نیازی به استخدام یک «کارگزار سنتی» (فردی که به جای شما تصمیم می گیرد) نخواهید داشت. در ادامه این مقاله، با نحوه شروع کار، انتخاب حساب کارگزاری، تحقیق درباره سهام، انجام اولین معامله و شناخت ریسک های بازار آشنا خواهید شد.

کارگزار (Broker) یا شرکت کارگزاری (Brokerage)؟ تفاوت در چیست؟

چرا به یک شرکت کارگزاری نیاز دارید اما به شخصِ کارگزار نه؟ در واقع، برای خرید یک سهم نیازی به مدرک تحصیلی یا مجوز خاصی ندارید. اما تبدیل شدن به یک کارگزار سهام (Stockbroker) – یعنی کسی که به نمایندگی از مشتریان و با سرمایه آن ها اقدام به خرید و فروش می کند – داستان کاملاً متفاوتی است. این افراد در بازارهای بین المللی باید در آزمون های سختگیرانه صدور مجوز مانند سری ۷ (Series 7) و سری ۶۳ (Series 63) که توسط نهادهای تنظیم گر مقررات مالی (مانند FINRA در آمریکا) برگزار می شود، قبول شوند.

اما برای اینکه خودتان به تنهایی وارد عمل شوید و به یک «سرمایه گذار خرد» (Retail Investor) تبدیل شوید، تنها به سرمایه اولیه و یک اتصال اینترنت نیاز دارید. با این حال، برای موفقیت، کسب سود مستمر و ساختن یک پشتوانه مالی قدرتمند، این «دانش» است که حرف اول را می زند.

پیش از آنکه دکمه خرید را فشار دهید، تا جایی که می توانید درباره موضوعاتی مانند نحوه انتخاب بهترین کارگزاری آنلاین و پیامدهای مالیاتی معاملات خود در حوزه های قضایی مختلف مطالعه کنید. شاید مهم ترین قدم این باشد که هویت خود را به عنوان یک سرمایه گذار کشف کنید: اهداف مالی تان را مشخص کنید، سطح تحمل ریسک خود (پذیرش افت سرمایه یا Drawdown) را بسنجید و تعیین کنید که چه مقدار زمان می توانید برای مدیریت پورتفوی خود اختصاص دهید (آیا یک نوسان گیر روزانه هستید یا یک هولدر بلندمدت؟).

پس تکلیف کارگزاران حرفه ای چه می شود؟

از آنجا که خرید سهام از طریق پلتفرم های آنلاین بسیار ارزان و ساده شده است و اپلیکیشن های بانکی یا برنامه های سرمایه گذاری خرد مانند Acorns با قابلیت هایی نظیر رُند کردن پول خُردها (Round-ups) خرید سهام را بی نهایت آسان کرده اند، بسیاری از افراد ممکن است ایده استفاده از خدمات یک کارگزار متخصص را کاملاً نادیده بگیرند.

شاری گرکو رایچز (Shari Greco Reiches)، هم بنیان گذار شرکت مدیریت ثروت Rappaport Reiches، در مصاحبه ای هشدار می دهد که این نادیده گرفتن ممکن است یک اشتباه بزرگ باشد. او معتقد است که متخصصان و مشاوران مالی می توانند سرمایه شما را با سرعتی بیشتر از خودتان رشد دهند، از اشتباهات پرهزینه و احساسی جلوگیری کنند و ارزشی بسیار بیشتر از دستمزدی که می گیرند، خلق نمایند.

رایچز، که کتاب «بازده زندگی تان را به حداکثر برسانید» را در ژوئن ۲۰۲۱ منتشر کرده، می گوید: «یک مشاور مالی می تواند وضعیت کلی شما را آنالیز کرده و به شما در تدوین یک پلن معاملاتی و سیستماتیک کمک کند. من به شدت به نقش مشاوران مالی معتقدم.»

تصویرسازی گفتگوی راهبردی بین سرمایه گذار و مشاور مالی برای تدوین پلن معاملاتی سیستماتیک و جلوگیری از خطاهای هیجانی.

طرح های خرید مستقیم سهام (DRIPs)

یک گزینه دیگر نیز وجود دارد که نیاز به کارگزار شخصی و حتی پلتفرم های کارگزاری را از بین می برد: خرید مستقیم از خود شرکت صادرکننده سهام. این طرح ها که با نام طرح های سهام مستقیم یا طرح های سرمایه گذاری مجدد سود سهام (DRIPs – Dividend Reinvestment Plans) شناخته می شوند، توسط یک واسطه مدیریت شده و به افراد اجازه می دهند سهام شرکت های مشارکت کننده را مستقیماً بخرند. ویژگی جذاب DRIPها استفاده از قدرت «سود مرکب» است؛ زیرا سودهای تقسیمی به طور خودکار به سهام جدید تبدیل می شوند. با این حال، رایچز خاطرنشان می کند که با ظهور کارگزاری های آنلاین (مانند رابین هود یا وبول) که معاملات را با کمیسیون صفر انجام می دهند، جذابیت این طرح های مستقیم تا حد زیادی رنگ باخته است.

گام های اولیه در سرمایه گذاری

اگر تصمیم گرفته اید وارد بازار شوید و رویکرد معاملاتی مستقل (Solo) با سبک شما سازگارتر است، باید کار را با انتخاب کارگزاری آغاز کنید. مطالعه یک راهنمای جامع و تخصصی برای بررسی کارگزاری ها (Broker Reviews) بهترین نقطه شروع است. کارگزاری های بزرگ برای اکثر افراد مناسب هستند، اما باید توجه داشته باشید که دارایی های خاص تر و پرنوسان تر مانند ارزهای دیجیتال (Cryptocurrencies) یا قراردادهای آتی (Futures) ممکن است در تمام پلتفرم ها برای سرمایه گذاران عادی در دسترس نباشند و نیاز به تاییدیه مارجین (Margin Account) داشته باشند.

همچنین، در حفظ رمزهای عبور خود به شدت محتاط باشید! پروتکل های امنیتی قدرتمند (مانند تایید هویت دو مرحله ای یا 2FA) را رعایت کرده یا از برنامه های مدیریت رمز عبور استفاده کنید.

قدم بعدی، واریز وجه (Fund) به حساب کارگزاری است. آیا می خواهید برای حفظ نظم مالی خود، یک واریز یک باره انجام دهید، حساب بانکی بین المللی خود را برای انتقال آسان وجه نقد متصل کنید، یا واریزهای دوره ای و منظم (DCA) تنظیم کنید؟ هر روشی که انتخاب می کنید، باید محدودیت ها و روانشناسی خود را بشناسید. بهتر است با مبالغ کم (و حتی حساب دمو) شروع کنید و با کسب تجربه در شرایط واقعی بازار، حجم سرمایه خود را به تدریج افزایش دهید.

زمانی که حساب شما راه اندازی و شارژ شد، بخش جذاب ماجرا فرا می رسد: زمان خرید. اما چه چیزی باید خرید؟ دنیای سرمایه گذاری بسیار پهناور است؛ از سهام و اوراق قرضه گرفته تا صندوق های قابل معامله (ETFs)، صندوق های سرمایه گذاری مشترک و ابزارهای مشتقه نظیر آپشن و فیوچرز. اگر دانش پایه شما هنوز محدود است، رایچز پیشنهاد می کند که کار را با «صندوق های شاخصی» آغاز کنید (مانند صندوق هایی که شاخص S&P 500 را دنبال می کنند). او می گوید: «برای شروع، سرمایه گذاری روی یک صندوق شاخصی بسیار امن تر و منطقی تر از انتخاب یک سهم تک و منفرد است.»

سپس، تنها با یک «کلیک»، شما یک سرمایه گذار در بازارهای جهانی هستید! اما درست مانند کاشتن یک بذر در باغچه، کار به همین جا ختم نمی شود. شما باید پورتفوی خود را رصد کرده و پرورش دهید. گاهی اوقات نیاز است سهام زیان ده را هرس کنید (حد ضرر قرار دهید) و گاهی بذرهای بیشتری بکارید. با دوستان معامله گر خود مشورت کنید و مطالب تحلیلیِ افراد هوشمند بازار را بخوانید. از گروه ها و چت روم های آنلاینی که وعده های غیرمنطقی (پامپ و دامپ) می دهند، دوری کنید. و همیشه به یاد داشته باشید که قرار نیست هر انتخاب شما یک برنده قطعی باشد. آماده باشید تا زیان های خود را بپذیرید، از آن ها درس بگیرید و به سمت فرصت های معاملاتی بهتر حرکت کنید.

نتیجه گیری

همانند موتورسواری یا چتربازی، خرید و فروش سهام بدون راهنما و آموزش برای همه مناسب نیست. اما سرمایه گذاری هوشمندانه حق هر کسی است که می خواهد وارد بازارهای مالی شود؛ به همین دلیل، گزینه استخدام یک مشاور مالی یا کارگزار حرفه ای همیشه روی میز است. اما اگر می خواهید خودتان به دل بازار بزنید و شخصاً معامله کنید، حتماً پیش از هر اقدامی، وضعیت مالی، میزان تحمل ریسک و روانشناسی معاملاتی خود را درک کنید. امنیت حساب های خود را جدی بگیرید و فراموش نکنید: پیش از آنکه شروع به دویدن کنید، باید راه رفتن را یاد بگیرید.

سؤالات متداول

1. 1. آیا باید از یک کارگزار استفاده کنم یا رویکرد «خودت انجامش بده» (D.I.Y) را در سرمایه گذاری پیش بگیرم؟

      ‌این تصمیم به چند عامل بستگی دارد. آیا می خواهید خودتان روی دارایی ها تحقیق کنید (تحلیل فاندامنتال و تکنیکال)؟ آیا توانایی ارزیابی صورت های مالی یک شرکت را دارید؟ آیا افق زمانی و میزان اشتهای ریسک خود را درک می کنید؟ یادگیری و اجرای این موارد نیازمند زمان است؛ بنابراین اگر زمان یا دانش کافی ندارید، سپردن سرمایه به یک متخصص حرفه ای گزینه بهتری خواهد بود.

   2. کدام دسته از سرمایه گذاری ها نیازی به پلتفرم کارگزاری ندارند؟

      ‌طرح های خرید مستقیم سهام و طرح های سرمایه گذاری مجدد سود سهام (DRIPS) به افراد اجازه می دهند سهام را مستقیماً از شرکت های مشارکت کننده بخرند. شما می توانید سهام شرکت های خاصی را بخرید و این طرح به صورت خودکار، سودهای تقسیمی (Dividends) پرداختی از سوی شرکت را مجدداً برای شما سرمایه گذاری کرده و به سهام تبدیل می کند. البته لازم به ذکر است که این قابلیت اکنون به صورت خودکار در اکثر کارگزاری های آنلاین پیشرفته نیز وجود دارد.

   3. مراحل اساسی خرید سهام چیست؟

      ‌سرمایه گذاران ابتدا باید یک کارگزاری معتبر و متناسب با نیازهای خود پیدا کنند. سپس باید حساب خود را از طریق حواله بانکی یا روش های پرداخت بین المللی شارژ کنند. تحقیق درباره گزینه های سرمایه گذاری، وظیفه حیاتی بعدی است که مستلزم شناخت دقیق وضعیت مالی، اهداف و تحمل ریسک شماست. کلیک کردن برای خرید، گام بعدی است؛ اما طولانی ترین مرحله این مسیر، نگهداری، مدیریت ریسک و پرورش سرمایه گذاری هایتان خواهد بود.