تازه کار بودن به این معنا نیست که نمی توانید نحوه خرید سهام را یاد بگیرید. برای معامله سهام در بازارهای جهانی، قطعاً به یک حساب کارگزاری (Brokerage Account) نیاز دارید، اما برای انجام این کار نیازی به استخدام یک شخصِ کارگزار سنتی ندارید. در ادامه با ما همراه باشید تا نحوه شروع کار را بیاموزید؛ از انتخاب حساب کارگزاری و تحقیق درباره سهام مستعد گرفته تا ثبت اولین معامله و شناخت ریسک های سیستماتیک و غیرسیستماتیک بازار.
بروکر (کارگزار شخص) یا حساب کارگزاری؟
چرا شما به یک شرکت کارگزاری نیاز دارید اما به یک شخص کارگزار نه؟ در واقع، برای خرید یک سهم به هیچ تحصیلات آکادمیک یا مجوز خاصی نیاز ندارید. اما تبدیل شدن به یک «کارگزار بورس» (Stockbroker) – یعنی کسی که به نمایندگی از مشتریانش به خرید و فروش می پردازد – داستان کاملاً متفاوتی است. این شغل نیازمند قبولی در آزمون های سخت گیرانه دریافت مجوز، مانند Series 7 و Series 63 در ایالات متحده است.
اما برای اینکه خودتان دست به کار شوید و به یک معامله گر خرد (Retail Investor) تبدیل شوید، تقریباً فقط به سرمایه اولیه و یک اتصال اینترنت پایدار نیاز دارید. (در دنیای امروز، پلتفرم های معاملاتی مدرن و ابزارهای تحلیلی مانند TradingView، دسترسی به دیتای لحظه ای بازار را برای معامله گران خرد به همان کیفیتی فراهم کرده اند که پیش تر تنها در اختیار نهادهای مالی بزرگ بود). اما برای موفقیت، کسب سود مستمر و ساختن یک پشتوانه مالی قوی، «دانش» وارد میدان می شود. پیش از آنکه شروع به خرید کنید، باید تا جایی که می توانید درباره موضوعاتی مانند نحوه انتخاب بهترین کارگزاری آنلاین (با توجه به اسپردها، کمیسیون ها و رگولاتوری ها) و پیامدهای مالیاتی مطالعه کنید. شاید مهم ترین گام این باشد که هویت خود را به عنوان یک سرمایه گذار کشف کنید: اهداف مالی تان، میزان تحمل ریسک (Risk Tolerance) و مقدار زمانی که حاضرید برای مدیریت سبد سرمایه گذاری (پورتفولیو) خود صرف کنید را به دقت مشخص کنید.
جایگاه مشاوران مالی در عصر فین تک
اما تکلیف کارگزاران خبره چه می شود؟ از آنجا که امروزه خرید سهام نسبتاً ارزان و ساده است و اپلیکیشن های مالی مانند Acorns با ارائه امکاناتی نظیر رُند کردن پول خردها (Round-ups)، خرید سهام را بسیار آسان و حتی تبدیل به خریدهای کسری (Fractional Shares) کرده اند، ممکن است افراد ایده استفاده از خدمات یک کارگزار متخصص را کاملاً نادیده بگیرند. شاری گرکو ریچس (Shari Greco Reiches)، هم بنیان گذار شرکت مدیریت ثروت Rappaport Reiches Capital Management در ایلینوی، در مصاحبه ای می گوید که این نادیده گرفتن ممکن است یک اشتباه بزرگ باشد. او معتقد است که متخصصان مالی می توانند پول شما را بسیار سریع تر از خودتان رشد دهند، به شما در جلوگیری از اشتباهات پرهزینه کمک کنند و ارزش هزینه ای که برایشان می پردازید را به خوبی جبران نمایند.
ریچس، که کتاب بیشترین بازدهی از زندگی (Maximize Your Return on Life) او در ژوئن ۲۰۲۱ منتشر شد، می گوید: «یک مشاور مالی می تواند وضعیت کلی شما را ارزیابی کرده و به شما در تدوین یک برنامه سیستماتیک و مدون کمک کند. من به شدت به نقش مشاوران مالی اعتقاد دارم.»
البته گزینه دیگری نیز وجود دارد که شما را هم از شخص کارگزار و هم از شرکت کارگزاری بی نیاز می کند: خرید مستقیم از خود شرکت. این طرح ها که با نام «طرح های خرید مستقیم سهام» یا «طرح های سرمایه گذاری مجدد سود سهام» (DRIPs) شناخته می شوند، توسط یک واسطه مدیریت شده و به افراد اجازه می دهند سهام را مستقیماً از شرکت های مشارکت کننده بخرند. (در طرح های DRIP، سود تقسیمی سهام یا همان Dividend به جای پرداخت نقدی، به طور خودکار صرف خرید سهام بیشتر از همان شرکت می شود که این امر قدرت سود مرکب را به شدت افزایش می دهد). با این حال، ریچس یادآور می شود که با ظهور پلتفرم های خرید آنلاین سهام و از آنجا که اکثر کارگزاری های آنلاین معاملات شما را بدون دریافت کمیسیون (Free-commission) انجام می دهند، جذابیت طرح های خرید مستقیم به شدت کاهش یافته است.
نمایش توازن میان دریافت مشاوره از یک کارشناس مدیریت ثروت و استقلال در تصمیم گیری های مالی.
گام های اولیه در سرمایه گذاری
اگر تصمیم گرفته اید که معامله گری را آغاز کنید و سبک کاری شما فعالیت به صورت مستقل (Going Solo) است، کار را با انتخاب کارگزاری خود شروع خواهید کرد. مشورت با یک راهنمای جامع و تخصصی می تواند بهترین نقطه برای شروع باشد. بزرگ ترین کارگزاری ها معمولاً برای اکثر افراد مناسب هستند، هرچند ممکن است سرمایه گذاری های خاص تر (Niche) مانند ارزهای دیجیتال (Cryptocurrencies) و قراردادهای آتی (Futures) در تمامی پلتفرم ها برای همه سرمایه گذاران در دسترس نباشد و نیازمند افتتاح حساب های مارجین (Margin Accounts) با شرایط ویژه باشد.
در ضمن، مراقب رمزهای عبور خود باشید! از پروتکل های امنیتی قدرتمند پیروی کنید یا از یک نرم افزار مدیریت رمز عبور و احراز هویت دو مرحله ای (2FA) بهره ببرید.
گام بعدی، تامین مالی (شارژ) حساب معاملاتی تان است. آیا می خواهید برای ایجاد نظم و انضباط در خودتان، یک واریز یک باره انجام دهید، حساب بانکی خود را برای انتقال آسان وجه متصل کنید، یا واریزهای دوره ای و منظم را تنظیم نمایید؟ (بسیاری از معامله گران از روش متوسط کم کردن هزینه دلاری یا DCA برای واریزهای منظم استفاده می کنند). هر روشی که انتخاب می کنید، مهم این است که خودتان و محدودیت هایتان را بشناسید. شاید بهتر باشد با مبالغ کوچک شروع کنید و به تدریج با کسب تجربه در بازارهای مالی، حجم سرمایه درگیر خود را افزایش دهید.
انتخاب دارایی و پایش پورتفوی
زمانی که حساب شما راه اندازی و شارژ شد، بخش جذاب ماجرا آغاز می شود: زمانِ خرید. اما چه چیزی باید خرید؟ دنیای سرمایه گذاری بسیار پهناور است؛ از سهام و اوراق قرضه گرفته تا صندوق های قابل معامله در بورس (ETFs)، صندوق های سرمایه گذاری مشترک، و در سطوح پیشرفته تر، آپشن ها (اختیار معامله) و فیوچرز (آتی). اگر پایه دانش شما محدود است، حتماً شروع با صندوق های شاخصی را در نظر بگیرید (مانند صندوق هایی که شاخص S&P 500 یا Nasdaq را دنبال می کنند و ریسک تک سهم بودن را از بین می برند). ریچس پیشنهاد می کند: «برای شروع، سرمایه گذاری روی یک صندوق شاخصی بسیار بهتر از خرید یک تک سهم است.»
سپس، تنها با یک «کلیک»، شما تبدیل به یک سرمایه گذار می شوید. اما درست مانند کاشتن یک بذر در باغچه، کار به همین جا ختم نمی شود. شما باید سبد خود را نظارت و پرورش دهید. گاهی اوقات نیاز به هرس کردن (فروش سهام زیان ده یا سیو سود) دارید و گاهی باید بذرهای بیشتری بکارید. با دوستان مطلع خود صحبت کنید و مطالب هوشمندانه از افراد متخصص بخوانید. از چت روم ها و سیگنال فروش های آنلاین که مشکوک به نظر می رسند (مانند گروه های پامپ و دامپ) دوری کنید. به یاد داشته باشید که قرار نیست هر انتخابی که می کنید برنده باشد. آماده باشید تا زیان های خود را بپذیرید (با رعایت حد ضرر یا Stop Loss)، از آن ها درس بگیرید و به سراغ موقعیت های معاملاتی بهتر بروید.
استعاره بصری از کاشت بذر سرمایه و پرورش گام به گام پورتفولیو در بستری مدرن و امن.
نتیجه گیری
مانند موتورسواری یا چتربازی، خرید و فروش سهام بدون داشتن راهنما برای همه افراد مناسب نیست. اما سرمایه گذاری هوشمندانه باید در دسترس هر کسی باشد که می خواهد وارد بازارهای مالی شود؛ بنابراین، گزینه استخدام یک مشاور مالی یا کارگزار بورس همیشه روی میز است. اگر می خواهید مستقیماً وارد گود شوید و خودتان سهام بخرید، اطمینان حاصل کنید که وضعیت مالی، میزان تحمل ریسک و روانشناسی معاملاتی (Trading Psychology) خود را به خوبی درک کرده اید. رمزهای عبور خود را ایمن نگه دارید و به خاطر بسپارید: پیش از آنکه بدوید، باید راه رفتن را بیاموزید.
سؤالات متداول
-
-
آیا باید از یک کارگزار استفاده کنید یا رویکرد «خودت انجامش بده» (D.I.Y) را در سرمایه گذاری پیش بگیرید؟
این موضوع به چند عامل بستگی دارد. آیا می خواهید خودتان روی سرمایه گذاری هایتان تحقیق کنید؟ آیا توانایی ارزیابی ارزش ذاتی یک شرکت را دارید؟ آیا افق زمانی (Time Horizon) یا میزان اشتهای ریسک خود را درک می کنید؟ درک این مفاهیم نیازمند صرف زمان است؛ بنابراین اگر زمان کافی ندارید، شاید بهتر باشد سپردن سرمایه تان به یک فرد حرفه ای را در نظر بگیرید.
-
چه نوع سرمایه گذاری هایی نیازمند حساب کارگزاری نیستند؟
طرح های خرید مستقیم سهام و طرح های سرمایه گذاری مجدد سود سهام (DRIPS) به افراد اجازه می دهند تا سهام را مستقیماً از شرکت های مشارکت کننده خریداری کنند. شما می توانید از شرکت های خاصی سهام بخرید و این طرح ها به طور خودکار سود نقدی تقسیمی شرکت را مجدداً برای خرید سهام بیشتر سرمایه گذاری می کنند. البته باید توجه داشت که این امکان در حال حاضر از طریق کارگزاری های آنلاین نیز در دسترس است.
-
مراحل ابتدایی خرید سهام چیست؟
سرمایه گذاران ابتدا باید یک کارگزاری معتبر و مناسب با نیازهای خود پیدا کنند. سپس باید حساب کارگزاری خود را از طریق واریز وجه یا انتقال بانکی شارژ نمایند. تحقیق درباره فرصت های سرمایه گذاری (تحلیل فاندامنتال و تکنیکال)، گام حیاتی بعدی است و درک وضعیت مالی، اهداف و میزان تحمل ریسک در دل این مرحله نهفته است. کلیک کردن برای ثبت سفارش خرید گام بعدی است و در نهایت، طولانی ترین فاز، همان نظارت، پرورش و مدیریت سرمایه گذاری های انجام شده خواهد بود.
-
