در یک حرکت پیشگامانه در حوزه فین تک، مؤسسه خیریه «GiveDirectly» با همکاری صرافی ارز دیجیتال «کوین بیس» (Coinbase)، برنامه ای آزمایشی را آغاز کرده است که در آن ۱۶۰ خانواده کم درآمد در نیویورک، هر کدام مبلغ ۱۲,۰۰۰ دلار به صورت ارز دیجیتال دریافت خواهند کرد. این برنامه، بخشی از تلاش های گسترده تر برای درک تأثیر «درآمد پایه همگانی» (UBI) بر کاهش فقر از طریق ابزارهای مالی غیرمتمرکز است.
جزئیات توزیع و ماهیت مالی برنامه
طبق گزارش های منتشر شده در «بلومبرگ»، بودجه این برنامه آزمایشی ۲.۶ میلیون دلار برآورد شده است که از منابع باقی مانده طرح «GiveCrypto» تأمین می شود. این مبلغ در قالب استیبل کوین USDC (که ارزشی معادل دلار آمریکا دارد) به گیرندگان پرداخت خواهد شد. ساختار پرداخت نیز به این صورت است که ابتدا یک مبلغ یکجا (Lump Sum) به ارزش ۸,۰۰۰ دلار و سپس ۵ پرداخت خردتر ۸۰۰ دلاری به حساب هر فرد واریز می شود.
انتخاب USDC برای این پروژه بسیار هوشمندانه است. برخلاف بیت کوین یا اتریوم که نوسانات قیمتی بالایی دارند، USDC توسط شرکت Circle صادر می شود و به گونه ای طراحی شده است که همواره «پگ» (Peg) یا متصل به دلار آمریکا باقی بماند. برای یک پروژه رفاهی، استفاده از دارایی هایی که نوسان قیمتی ندارند، «قدرت خرید» گیرندگان را در طول زمان حفظ می کند و این دقیقاً همان چیزی است که ثبات مالی در سیاست های حمایتی نیاز دارد.
نحوه دسترسی گیرندگان به دارایی ها
کوین بیس شرایطی را فراهم کرده است که کاربران بتوانند به راحتی از دارایی های خود استفاده کنند. گیرندگان گزینه های متعددی دارند:
- نگهداری در کیف پول صرافی کوین بیس.
- انتقال به حساب های بانکی سنتی (با کارمزد ۱.۷۵ درصد برای تراکنش های آنی).
- استفاده از کارت های نقدی (Debit Card) صرافی کوین بیس برای خرید مستقیم.
- برداشت نقدی از دستگاه های خودپرداز.
این فرآیند، نمونه ای از پیوند موفق دنیای کریپتو و سیستم بانکی سنتی است که اصطلاحاً به آن «On-ramping» یا «Off-ramping» می گوییم؛ فرآیندی که در آن نقدینگی از فضای دیجیتال به اقتصاد فیزیکی جریان پیدا می کند.
تصویری از مسیر دسترسی گیرندگان به دارایی های دیجیتال از طریق کارت نقدی، حساب بانکی و دستگاه خودپرداز.
پیشینه و هدف گذاری پروژه
این طرح در واقع میراث دار ابتکار «GiveCrypto» است که توسط برایان آرمسترانگ، مدیرعامل کوین بیس، بنیان گذاری شد و در سال ۲۰۲۳ به کار خود پایان داد. در آن زمان، ۲.۶ میلیون دلار از بودجه باقی مانده این بنیاد به پروژه جدید اختصاص یافت تا با رویکردی هدفمندتر، تأثیرات طولانی مدت کمک های مستقیم مورد مطالعه قرار گیرد.
تحلیل اقتصادی: آیا UBI با ابزارهای دیجیتال مؤثرتر است؟
مفهوم «درآمد پایه همگانی» (UBI) در سال های اخیر به کانون بحث های سیاست گذاری اقتصادی تبدیل شده است. اندرو یانگ، کاندیدای ریاست جمهوری سال ۲۰۲۰ آمریکا، پیشنهاد داده بود که به هر فرد بالغ، ماهیانه ۱,۰۰۰ دلار پرداخت شود. چالش اصلی در طرح های پیشین، عدم ایجاد تأثیر پایدار بود؛ زیرا گیرندگان پس از پایان کمک ها، به همان سطح فقر قبلی بازمی گشتند.
در پروژه فعلی، محققان به دنبال پاسخ به این سؤال هستند که آیا توزیع مستقیم از طریق بلاک چین (که شفافیت بالاتر و هزینه های واسطه گری کمتری نسبت به سیستم های بانکی سنتی دارد) می تواند به نتایج بهتری منجر شود؟ شواهد در این حوزه هنوز «مختلط» است؛ برخی مطالعات نشان می دهند که پس از دریافت کمک های نقدی، افراد ممکن است تمایل کمتری به اشتغال پیدا کنند، در حالی که برخی دیگر نشان می دهند این مبالغ صرف تسویه بدهی ها و مدیریت بهتر هزینه های زندگی شده است.
نتیجه گیری
پروژه آزمایشی کوین بیس و GiveDirectly، فراتر از یک اقدام خیریه، یک آزمایش بزرگ در حوزه اقتصاد دیجیتال است. استفاده از استیبل کوین ها به عنوان ابزاری برای توزیع عدالت اجتماعی، نشان دهنده بلوغ زیرساخت های کریپتو است. در حالی که بحث های علمی پیرامون تأثیرات انگیزشی UBI بر نیروی کار همچنان ادامه دارد، موفقیت این پروژه می تواند راه را برای استفاده از بلاک چین در سیاست های کلان پولی و رفاهی در مقیاس های بزرگ تر هموار کند. کلید موفقیت در چنین طرح هایی، نه صرفاً تزریق پول، بلکه ایجاد پیوندهای پایدار بین ابزارهای دیجیتال و نیازهای واقعی اقتصاد روزمره است.
