تجزیه سهام (اسپلیت سهام) یک اقدام شرکتی (Corporate Action) است که از طریق تقسیم هر سهم موجود به دو یا چند سهم، تعداد کل سهام منتشر شده (Outstanding Shares) یک شرکت را افزایش می دهد. نتیجه ی این اقدام، کاهش قیمت هر سهم است؛ اما ارزش کل بازار (Market Capitalization) شرکت کاملاً دست نخورده باقی می ماند. به عبارت ساده تر، اگرچه تعداد سهام در پورتفوی شما افزایش می یابد، اما ارزش کل دارایی شما پیش از بازگشایی بازار هیچ تغییری نخواهد کرد (از نظر ریاضی ارزش بازار از حاصل ضرب به دست می آید که در فرآیند تجزیه، این معادله در تعادل باقی می ماند).
در این مقاله، نگاهی به برخی از شناخته شده ترین شرکت های جهان با بیشترین سابقه تجزیه سهام می اندازیم.
نکات کلیدی:
- تجزیه سهام استراتژی هوشمندانه ای است که شرکت ها برای افزایش تعداد سهام در گردش و همزمان کاهش قیمت هر سهم به کار می گیرند. این کار باعث می شود سهام برای سرمایه گذاران خرد (Retail Investors) مقرون به صرفه تر شده و نقدشوندگی (Liquidity) در بازار به شکل چشمگیری افزایش یابد.
- اسپلیت سهام به هیچ وجه ارزش ذاتی یا ارزش کل بازار یک شرکت را از نظر فاندامنتال تغییر نمی دهد؛ بلکه تنها ساختار قیمت گذاری آن را اصلاح می کند.
- تجزیه سهام غالباً به عنوان یک سیگنال صعودی و نشانه ای از انتظارات مثبت و خوش بینی تیم مدیریتی شرکت نسبت به آینده تلقی می شود.
- مقایسه تاریخچه تجزیه سهام و نتایج آن در شرکت های مختلف، می تواند دید بازتری نسبت به روندهای کلان بازار و احساسات سرمایه گذاران (Market Sentiment) به ما بدهد.
۱. هوم دیپو (Home Depot, Inc. – نماد: HD)
هوم دیپو (غول خرده فروشی تجهیزات خانگی و ساختمانی آمریکا) در سال های پس از عرضه اولیه عمومی (IPO) خود، تجزیه سهام را با تواتر بالایی انجام داد. این شرکت در کمتر از دو دهه، ۱۳ بار سهام خود را تجزیه کرده است. فرکانس بالای این اسپلیت ها، به ویژه در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ میلادی، بازتابی از رشد خیره کننده هوم دیپو در زمان توسعه عملیات خرده فروشی در سراسر ایالات متحده است؛ درست در دورانی که بذرهای رونق و شکوفایی بازار مسکن کاشته می شد.
تاریخچه تجزیه سهام هوم دیپو
- دسامبر ۱۹۹۹: تجزیه ۳ به ۲ (دریافت ۳ سهم به ازای هر ۲ سهم)
- ژوئن ۱۹۹۸: تجزیه ۲ به ۱
- ژوئن ۱۹۹۷: تجزیه ۳ به ۲
- مارس ۱۹۹۳: تجزیه ۴ به ۳
- ژوئن ۱۹۹۲: تجزیه ۳ به ۲
- ژوئن ۱۹۹۱: تجزیه ۳ به ۲
- ژوئن ۱۹۹۰: تجزیه ۳ به ۲
- ژوئن ۱۹۸۹: تجزیه ۳ به ۲
- سپتامبر ۱۹۸۷: تجزیه ۳ به ۲
- ژوئن ۱۹۸۳: تجزیه ۲ به ۱
- نوامبر ۱۹۸۲: تجزیه ۲ به ۱
- آوریل ۱۹۸۲: تجزیه ۵ به ۴
- ژانویه ۱۹۸۲: تجزیه ۳ به ۲
اگر یک سرمایه گذار پیش از اولین تجزیه سهام در سال ۱۹۸۲ تنها یک سهم از این شرکت را خریداری می کرد، به لطف اثر مرکب این اسپلیت ها، همان یک سهم امروز به حدود ۳۴۲ سهم تبدیل شده بود.
نمادی از رشد تصاعدی و بلندمدت سرمایه (مانند سهام هوم دیپو) که ریشه در توسعه زیرساخت ها و بازار مسکن دارد.
۲. شرکت مک دونالدز (McDonald’s Corporation – نماد: MCD)
غول جهانی فست فود از زمان عرضه اولیه خود در سال ۱۹۶۵، تا کنون ۱۲ بار اقدام به تجزیه سهام کرده است تا بتواند ورود سرمایه های جدید را تسهیل کند:
تاریخچه تجزیه سهام مک دونالدز
- فوریه ۱۹۹۹: تجزیه ۲ به ۱
- ژوئن ۱۹۹۴: تجزیه ۲ به ۱
- ژوئن ۱۹۸۹: تجزیه ۲ به ۱
- ژوئن ۱۹۸۷: تجزیه ۳ به ۲
- ژوئن ۱۹۸۶: تجزیه ۳ به ۲
- سپتامبر ۱۹۸۴: تجزیه ۳ به ۲
- سپتامبر ۱۹۸۲: تجزیه ۳ به ۲
- می ۱۹۷۲: تجزیه ۲ به ۱
- می ۱۹۷۱: تجزیه ۳ به ۲
- می ۱۹۶۹: تجزیه ۲ به ۱
- می ۱۹۶۸: تجزیه ۲ به ۱
- مارس ۱۹۶۶: تجزیه ۳ به ۲
اگر یک سرمایه گذار قبل از اولین تجزیه ثبت شده در مارس ۱۹۶۶ یک سهم از MCD را خریده بود، موجودی او تا امروز به حدود ۶۴۸ سهم افزایش می یافت. این تاریخچه ی طولانی از اسپلیت ها، به خوبی رشد پایدار و بلندمدتِ یک سهام بلوچیپ (Blue-chip) قدرتمند را نشان می دهد.
۳. شرکت کامکست (Comcast Corporation – نماد: CMCSA)
ابرشرکت رسانه ای و مخابراتی کامکست نیز در طول دوره فعالیت خود ۱۲ تجزیه سهام را به ثبت رسانده است:
تاریخچه تجزیه سهام کامکست
- فوریه ۲۰۱۷: تجزیه ۲ به ۱
- فوریه ۲۰۰۷: تجزیه ۳ به ۲
- می ۱۹۹۹: تجزیه ۲ به ۱
- فوریه ۱۹۹۴: تجزیه ۳ به ۲
- اکتبر ۱۹۸۹: تجزیه ۳ به ۲
- آوریل ۱۹۸۸: تجزیه ۳ به ۲
- دسامبر ۱۹۸۶: تجزیه ۳ به ۲
- ژوئن ۱۹۸۵: تجزیه ۳ به ۲
- سپتامبر ۱۹۸۴: تجزیه ۳ به ۲
- ژانویه ۱۹۸۳: تجزیه ۳ به ۲
- آوریل ۱۹۸۱: تجزیه ۳ به ۲
- می ۱۹۸۰: تجزیه ۳ به ۲
تواتر این اسپلیت ها، به ویژه در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، نشان دهنده ی رشد شگرف کامکست در دوران توسعه ی شبکه های کابلی و عملیات رسانه ای آن است. یک سهم اولیه که قبل از اولین اسپلیت در سال ۱۹۸۰ خریداری شده بود، اکنون به حدود ۲۳۱ سهم تبدیل شده است.
تجسمی از مفهوم ورود سرمایه گذاران جدید و افزایش نقدینگی در بازار پس از کاهش قیمت هر سهم از طریق اسپلیت.
تجزیه سهام برای پورتفوی شما چه معنایی دارد؟
مزیت اصلی تجزیه سهام، افزایش قدرت خرید (Affordability) برای عموم است. اسپلیت ها با کاهش قیمتِ هر برگه سهم، آن را برای طیف وسیع تری از سرمایه گذاران خرد که پیش تر به دلیل قیمت بالا از بازار بیرون مانده بودند، در دسترس قرار می دهند. این امر اجازه می دهد افراد بیشتری در رشد یک شرکت مشارکت کنند (به عنوان مثال، شرکت هایی مانند اپل یا انویدیا در سال های اخیر از این اهرم برای جذب سرمایه های خرد به شدت بهره برده اند). انتظار می رود که این تجزیه به بهبود نقدشوندگی و حجم معاملات بالاتر منجر شود، چرا که سرمایه گذاران بیشتری می توانند سهام را در قیمت های پایین تر خرید و فروش کنند.
از نگاه یک شرکت، نقدشوندگیِ بالاتر می تواند به «کشف قیمت (Price Discovery)» کارآمدتر و ایجاد بازاری باثبات تر برای سهام آن منجر شود (اسپرد یا اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش نیز در این شرایط کاهش می یابد). برای سرمایه گذاران نیز بهبود نقدشوندگی به این معناست که می توانند راحت تر و با لغزش قیمتی (Slippage) کمتری به موقعیت های معاملاتی وارد شده یا از آن ها خارج شوند.
تجزیه سهام همچنین تاثیر روانی (Psychological Impact) عمیقی بر سرمایه گذاران دارد. بسیاری از فعالان بازار، اسپلیت ها را به عنوان یک سیگنال مثبت در مورد چشم انداز آینده شرکت در نظر می گیرند؛ زیرا تصمیم به تجزیه معمولاً زمانی اتخاذ می شود که مدیریت باور دارد عملکرد شرکت قدرتمند است و پتانسیل بالایی برای تداوم رشد در آینده وجود دارد. این موضوع می تواند اعتماد سرمایه گذاران را تقویت کرده و سنتیمنت مثبتی پیرامون آن سهام ایجاد کند. با این حال، همیشه به یاد داشته باشید که تجزیه سهام از نظر ماهیتی ارزش زیربنایی (فاندامنتال) شرکت یا دارایی شما را تغییر نمی دهد.
البته این اقدام با معایبی نیز همراه است. یکی از نکات منفی ممکن است افزایش نوسانات (Volatility) در کوتاه مدت باشد؛ زیرا تا زمانی که فعالان بازار خود را با ساختار قیمتی جدید تطبیق دهند، ممکن است معاملات با فرکانس بالاتر و نوسانات قیمتی شدیدتری رخ دهد (ورود هیجانی تریدرهای کوتاه مدت). با این وجود، اسپلیت ها اغلب رویدادهایی مثبت تلقی می شوند و سهام شرکت ها معمولاً پس از اعلام آن با یک رشد قیمت موقت (Temporary Boost) همراه می شوند.
نتیجه گیری
تصمیم گیری برای تجزیه سهام به عوامل مختلفی مانند قیمت فعلی سهم، چشم انداز رشد و شرایط کلی بازار اقتصاد جهانی بستگی دارد. در حالی که اسپلیت سهام می تواند مالکیت شرکت ها را برای دامنه وسیع تری از سرمایه گذاران امکان پذیر کند، اما در نهایت ارزش ذاتی شرکت یا ساختار مالی و درآمدی آن را دچار تحول نمی کند.
سرمایه گذاران هوشمند باید تجزیه سهام را تنها به عنوان بخشی از استراتژی مالی و مارکتینگِ یک شرکت در نظر بگیرند و آن را همزمان با سایر معیارهای حیاتی اقتصاد کلان و فاندامنتال نظیر رشد درآمدها، حاشیه سود، و جریان آزاد نقدی (Cash Flow) تحلیل کنند.
