از سخنرانی های ایلان ماسک (Elon Musk)، مدیرعامل تسلا (TSLA) در کمپین های انتخاباتی دونالد ترامپ گرفته تا اظهارنظرهای جیمی دایمن (Jamie Dimon)، مدیرعامل جی پی مورگان چیس (JPM) در مورد همه چیز؛ از جنگ اوکراین تا تعرفه های تجاری، امروزه مدیران عامل بیش از هر زمان دیگری دیدگاه های اجتماعی و سیاسی خود را ابراز می کنند.
در دنیای پرنوسان امروز که بازارهای مالی، معاملات الگوریتمی و پلتفرم های ترید به شدت تحت تاثیر اخبار سنتیمنتال (Market Sentiment) هستند، یک اظهارنظر ساده از سوی رهبران ابرشرکت ها می تواند باعث ایجاد نوسانات شدید در قیمت سهام یا بازارهای کریپتو شود. با این حال، تحقیقات جدید دانشگاه آیووا (University of Iowa) واقعیت جالبی را فاش می کند: سرمایه گذاران ترجیح می دهند رهبران شرکت ها در مورد مسائل بحث برانگیز سکوت کنند. در واقع، واکنش سرمایه گذاران به «سکوت مدیرعامل»، دقیقاً به همان اندازه مثبت است که مدیرعامل دیدگاه هایی کاملاً همسو با باورهای شخصی آن ها بیان کند.
مایکل دورنی (Michael Durney)، یکی از پژوهشگران این تیم، در گفتگو با Des Moines Register می گوید: «این واقعاً شگفت انگیز است که اگر تنها چیزی که برای شما اهمیت دارد، واکنش سرمایه گذاران باشد، رک و پوست کنده بهترین انتخاب این است که مدیران عامل فقط دهانشان را ببندند و به مدیریت شرکت بپردازند.»
نکات کلیدی:
- تحقیقات اخیر نشان می دهد که سرمایه گذاران ترجیح می دهند مدیران عامل در قبال مسائل بحث برانگیز سکوت پیشه کنند؛ آن ها این سکوت را به اندازه زمانی که مدیرعامل نظری همسو با عقایدشان می دهد، مثبت ارزیابی می کنند.
- به نظر می رسد مدیران عامل سرشناس امروزی تمایل بسیار بیشتری برای اتخاذ مواضع علنی در قبال مسائل سیاسی و اجتماعی پیدا کرده اند؛ رفتاری که اغلب در تضاد با جلب توجه مثبت و سودآور به سمت محصولات و خدمات شرکتشان است.
- البته ابراز دیدگاه های سیاسی از سوی شرکت ها پدیده جدیدی نیست؛ اما در گذشته، این امر به شکلی پنهان تر و عمدتاً از طریق کمک های مالی به کمپین های سیاسی و لابی گری (Lobbying) انجام می شد.
تاثیر شبکه های اجتماعی و فعالیت های سیاسی بر پویایی بازار
در عصر شبکه های اجتماعی، پویاییِ مشارکت سیاسی شرکت ها به کلی تغییر کرده است. به عنوان مثال، فعالیت های سیاسی اخیر ایلان ماسک و اظهارنظرهای او در پلتفرم X (توییتر سابق)، پیامدهای مالی مستقیمی بر جریان سفارشات (Order Flow) و ارزش سهام تسلا داشته است. از سوی دیگر، ورود مستقیم مدیران عامل به پست های دولتی، عواقب بلندمدتی برای چشم انداز سرمایه گذاری شرکت ها دارد که سرمایه گذاران نهادی (Institutional Investors) و معامله گران خرد به دقت آن را رصد کرده و در مدل های مدیریت ریسک خود لحاظ می کنند.
تجسم سرعت بالای انتقال اخبار و اظهارنظرهای مدیران در شبکه های اجتماعی و تاثیر آنی بر تصمیمات تریدرها.
تحقیق در مورد مدیرعامل های سیاسی
پژوهشگران دانشگاه آیووا اخیراً مطالعه ای را در مورد تاثیری که ابراز عقاید شخصی مدیران عامل بر سرمایه گذاران می گذارد، انجام دادند. در این آزمایش، به شرکت کنندگان گفته شد که ۱۰,۰۰۰ دلار در یک شرکت فرضی سرمایه گذاری کرده اند و پتانسیل این را دارند که ۱۰,۰۰۰ دلار دیگر نیز به سبد سرمایه گذاری (Portfolio) خود اضافه کنند. سپس به آن ها گفته شد که مدیرعامل این شرکت در شبکه های اجتماعی پستی منتشر کرده که یکی از سه حالت زیر را در بر داشته است:
الف) حمایت از قانون کنترل اسلحه
ب) عدم حمایت از قانون کنترل اسلحه
ج) عدم اظهارنظر و سکوت در مورد کنترل اسلحه
پس از بررسی این نظرات، وظیفه سرمایه گذاران این بود که تصمیم بگیرند این شرکت به عنوان یک گزینه سرمایه گذاری، چقدر جذاب است.
سکوت، بهترین استراتژی است
بزرگ ترین دستاورد این تحقیق آن بود که سرمایه گذاران فرضی، به مدیرعامل هایی که در مورد مسائل روز سکوت کرده بودند، مطلوب ترین واکنش را نشان دادند. مشخص شد که در بازارهای مالی، «سکوت» به اندازه بیان عقیده ای که با باورهای شخصی سرمایه گذار مطابقت دارد، مثبت ارزیابی می شود.
پژوهشگران معتقدند دلیل این امر به روان شناسی رفتار مالی برمی گردد؛ زمانی که مدیرعامل چیزی نمی گوید، به سرمایه گذار دلایل کافی (یا حداقل این امید) را می دهد که فرض کند مدیرعامل نیز دقیقاً مانند او فکر می کند. در واقع، عدم قطعیت و ریسکِ حواشی سیاسی از بین می رود و معامله گر صرفاً روی تحلیل فاندامنتال و پتانسیل های رشد شرکت تمرکز می کند.
القای حس آرامش، حذف ریسک های احساسی/سیاسی و ترجیح سرمایه گذاران بر سکوت خردمندانه مدیران عامل.
نمونه هایی از اظهارنظرهای علنی مدیران عامل
مطالعه دانشگاه آیووا تا حدودی ملهم از حضور روزافزون و آشکار مدیران عامل در عرصه های سیاسی بود. علاوه بر ایلان ماسک و جیمی دایمن، هاوارد شولتز (Howard Schultz) یکی دیگر از مدیران برجسته است که در زمان تصدی مدیرعاملی استارباکس (Starbucks)، آشکارا در مورد مسائلی مانند خشونت مسلحانه، حقوق همجنس گرایان، نژادپرستی، حقوق کهنه سربازان و بدهی های دانشجویی اظهارنظر می کرد.
از لحاظ تاریخی، شرکت ها معمولاً از طریق گروه های لابی گر صنعتی، کمیته های اقدام سیاسی (PACs) و کمک های استراتژیک به کمپین ها در سیاست مداخله می کردند. آن ها بودجه اندیشکده هایی را تامین می کردند که با منافعشان همسو بودند و به اتاق های بازرگانی می پیوستند که حامی سیاست های طرفدار تجارت بودند. در گذشته، حتی اگر مدیران عامل به صورت علنی صحبت می کردند، این کار از طریق بیانیه هایی با دقت تنظیم شده و تاییدشده توسط تیم های روابط عمومی انجام می شد که به صورت محدود تنها روی مسائل سیاستی مرتبط با تجارت (مثل نرخ مالیات یا توافق نامه های تجاری) تمرکز داشت.
اما امروز دیگر این طور نیست. دونالد ترامپ، مدیرعامل سابق سازمان ترامپ، کابینه و سایر پست های کلیدی دولت خود را با مجموعه ای از مدیران عامل سرشناس پر کرده است. از جمله:
- هاوارد لوتنيک (Howard Lutnick): نامزد او برای ریاست وزارت بازرگانی و رئیس هیئت مدیره Cantor Fitzgerald (یک تیم مدیریت دارایی جهانی و یکی از سرمایه گذاران اصلی در شرکت تتر/Tether که حضورش سیگنال های مهمی برای تریدرهای بازار کریپتو دارد).
- لیندا مک ماهون (Linda McMahon): نامزد وزارت آموزش و مدیرعامل سابق شرکت سرگرمی کشتی کج (WWE).
- اسکات بسنت (Scott Bessent): مدیر ارشد سابق سرمایه گذاری در صندوق مدیریت سوروس (Soros Fund Management).
- و البته ایلان ماسک؛ که قرار است ریاست «سازمان موقت خدمات کارآمدی دولت آمریکا» (با نماد اختصاری DOGE) را بر عهده بگیرد که جایگزینی برای سرویس دیجیتال ایالات متحده است. (انتخاب همین نام اختصاری به تنهایی باعث پامپ و نوسانات شدید در ارز دیجیتال دوج کوین در بازار کریپتوکارنسی شد).
نتیجه گیری
تحقیقات جدید ثابت می کند که ضرب المثل قدیمی «تجارت را با سیاست قاطی نکنید» همچنان در بازارهای مالی مدرن به قوت خود باقی است. در حالی که شرکت های جهانی در یک چشم انداز به شدت قطبی شده از نظر سیاسی فعالیت می کنند، داده ها نشان می دهد که تمرکز بر عملکرد تجاری و فاندامنتال شرکت به جای ارائه تفاسیر سیاسی، عاقلانه ترین مسیر برای حفظ اعتماد سرمایه گذاران، ثبات ارزش سهام و جلوگیری از نوسانات غیرقابل پیش بینی در سبد دارایی سهام داران است. برای یک تریدر یا سرمایه گذار در بازارهای بین المللی، هیچ چیز به اندازه ثبات و تمرکز مدیریت بر توسعه و سودآوری، جذاب و قابل اعتماد نیست.
