نسل «بیبی بومر» (Baby Boomers – متولدین سال های ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۴ میلادی، یا افرادی که در سال ۲۰۲۵ بین ۶۱ تا ۷۹ سال سن دارند) به عنوان ثروتمندترین نسل در تاریخ شناخته می شوند. این نسل که در دوران رونق اقتصادی و شکوفایی پس از جنگ جهانی دوم متولد شدند، زمانی اقدام به خرید مسکن کردند که قیمت ها به شدت پایین بود؛ آن ها دستمزدهای واقعی و مناسبی دریافت می کردند و درست در زمانی که بازار سهام (Stock Market) رالی صعودی و بلندمدت خود را آغاز کرد، سرمایه های خود را به سمت برنامه های بازنشستگی تحت حمایت کارفرمایان سوق دادند. بدین ترتیب، آن ها از چندین دهه رشد مستمر و چشمگیر ارزش دارایی ها (Asset Prices) بیشترین بهره را بردند.
بر اساس داده های اوایل سال ۲۰۲۵، با ورود میلیون ها نفر از افراد این نسل به دوران بازنشستگی، بومرها کنترل بیش از نیمی از کل ثروت خانوارهای ایالات متحده را در دست گرفته اند.
ثروت خالص افسانه ای آن ها حاصل یک اتفاق یا شانس ساده نیست؛ بلکه مزایای ساختاری متعددی که از دوران کودکی آغاز شد و در دوران طلایی درآمدزایی آن ها ادامه یافت، بومرها را – با تعدیل نرخ تورم (Inflation-Adjusted) – به ثروتمندترین نسلی تبدیل کرده است که این کشور تا به حال به خود دیده است.
نکات کلیدی
- ثروتمندترین در تاریخ: نسل بیبی بومر به عنوان ثروتمندترین نسل تاریخ در صدر جدول قرار دارد.
- سهم حداکثری از ثروت: بومرها تنها حدود ۲۰ درصد از کل جمعیت ایالات متحده را تشکیل می دهند، اما سهم آن ها از ثروت خانوارهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ به اوج خود یعنی ۵۳ درصد رسید و در اواخر سال ۲۰۲۴ به حدود ۵۱ درصد کاهش یافت.
- تلاش نسل های جوان تر برای جبران عقب ماندگی: نسل Z و نسل هزاره (Millennials) در حال افزایش سهم خود از بازار هستند؛ اما بدهی های سنگین وام های دانشجویی، تاخیر در خرید مسکن و فشارهای تورمی سبب شده است که ارزش خالص دارایی های آن ها در سنین مشابه، کمتر از نسل های قبلی باشد.
بررسی سلطه مالی بومرها به روایت آمار و ارقام
داده های بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو – Federal Reserve) نشان می دهد که سهم بومرها از ثروت کل در هر چرخه اقتصادی (Economic Cycle) صعودی بوده است. این سهم در سال ۲۰۲۱ به اوج ۵۳ درصدی رسید و سپس با شروع دوران بازنشستگی این نسل و انتقال تدریجی دارایی ها به وارثانشان، اندکی کاهش یافت. ارزش خالص دارایی های جمعی آن ها حدود ۸۲ تریلیون دلار برآورد می شود که این رقم بیش از دو برابر ثروت نسل X (حدود ۴۲ تریلیون دلار) و چهار برابر ثروت نسل هزاره یا همان میلنیال ها (۱۶ تریلیون دلار) است.
ثروت انباشته شده بومرهای آمریکایی در تاریخ بی سابقه است؛ این دارایی عظیم معادل تقریباً ۲.۸ برابر کل تولید ناخالص داخلی (GDP) فعلی ایالات متحده است. برای درک بهتر این مقیاس، می توان آن را با دوره های تاریخی دیگر مقایسه کرد:
- در سال ۱۹۲۹ (در اوج دوران پرشور دهه بیست میلادی و درست قبل از سقوط بزرگ بازار سهام و آغاز رکود بزرگ)، کل ثروت بخش خانوار در آمریکا معادل ۴.۵ برابر درآمد ملی کشور بود، اما این ثروت به شکل بسیار متوازن تری در میان تمامی گروه های سنی توزیع شده بود.
- حتی در دوران اوج بریتانیای کبیر در عصر ویکتوریا، ثروت خصوصی نزدیک به ۶ برابر درآمد ملی بود، اما باز هم توزیع آن در میان طبقات اجتماعی و نسل های مختلف از تعادل بیشتری برخوردار بود.
در واقع، هیچ گروه جمعیتی (Cohort) در هیچ کجای دنیا و در هیچ دوره تاریخی نتوانسته است چنین سهم بزرگی از کیک اقتصادی یک کشور را به خود اختصاص دهد.
نمایش غیرمستقیم سهم بی نظیر بومرها از دارایی های جهانی با استفاده از استعاره های معماری و مجسمه سازی مدرن.
چرا بومرها تا این حد ثروتمند شدند؟
عوامل متعددی دست به دست هم دادند تا این نسل به این سطح از ثروت دست یابد. در ادامه به مهم ترین محرک های مالی و ساختاری این پدیده می پردازیم:
۱. بازار مسکن مقرون به صرفه (Affordable Real Estate)
میانگین قیمت یک خانه موجود (Existing-Home) در سال ۱۹۷۰ حدود ۲۳,۶۰۰ دلار بود. با تعدیل ارزش دلار نسبت به تورم در سال ۲۰۲۴، این رقم معادل کمی بیش از ۲۰۰,۰۰۰ دلار امروزی است؛ یعنی کمتر از نصف میانگین قیمت فعلی مسکن در بازار که حدود ۴۲۰,۰۰۰ دلار است. این موضوع نشان می دهد بومرها علاوه بر تورم، از سودهای سرمایه ای (Capital Gains) کلانی در بخش مسکن بهره مند شده اند. افزایش ارزش ملک به عنوان یک اهرم مالی قوی عمل کرد و ارزش حقوق صاحبان سهام مسکن (Home Equity) آن ها را به شدت بالا برد.
۲. بادهای موافق در بازار سهام (Stock-Market Tailwinds)
بازار سهام ایالات متحده در طول دوره حیات بومرها، میانگین رشد سالانه بیش از ۱۰ درصد را تجربه کرده است. به عنوان مثال، اگر در سال ۱۹۷۵ (یعنی سال های ابتدایی ورود بومرها به بازار کار) مبلغ ۱,۰۰۰ دلار در شاخص S&P 500 سرمایه گذاری می شد، با فرض بازدهی کل (با احتساب بازسرمایه گذاری سود سهام) و تعدیل نسبت به تورم، این سرمایه تا سال ۲۰۲۵ به حدود ۳۲,۰۰۰ دلار افزایش می یافت. معرفی حساب های بازنشستگی اختصاصی مانند طرح 401(k) در سال ۱۹۷۸ که با معافیت های مالیاتی همراه بود، انباشت دارایی های مبتنی بر سهام را برای این نسل به شدت تسریع کرد.
۳. پوشش گسترده طرح های بازنشستگی سنتی (Pension Coverage)
علاوه بر طرح های نوین بازنشستگی مانند 401(k)، بیش از نیمی از بومرهایی که در اواخر دوران کاری خود هستند، همچنان واجد شرایط دریافت مستمری های سنتی با مزایای تعریف شده (Defined-Benefit Pensions) از سوی کارفرمایان هستند. این در حالی است که کمتر از ۱۵ درصد از شاغلان زیر ۴۰ سال فعلی از چنین مزایای تضمین شده ای بهره مندند.
۴. ساختار جمعیتی (Demographics)
نسل بومر با جمعیتی بالغ بر ۷۰ میلیون نفر، حدود ۵۰ درصد پرجمعیت تر از نسل پیش از خود یعنی «نسل خاموش» (Silent Generation) بود. این حجم عظیم جمعیتی باعث شد که هم زمان با رشد ارزش دارایی ها، مجموع ثروت انباشته و میانگین دارایی های این نسل به شکل نمایی افزایش یابد.
انتقال حس صرفه جویی، سختی های تاریخی و عدم وجود ابزارهای مالی مدرن برای نسل های قبل از بومر.
چرا نسل های پیشین نتوانستند به چنین ثروتی دست یابند؟
نسل خاموش (متولدین ۱۹۲۸ تا ۱۹۴۵) قطعاً ثروت قابل توجهی را جمع آوری کردند. امروز دارایی آن ها حدود ۲۰ تریلیون دلار یا معادل ۱۳ درصد از کل ثروت ایالات متحده است؛ اما ترازنامه مالی آن ها هرگز به قدرت و تنوع فرزندان بومرشان نبود. دلایل زیر مانع از رشد مشابه ثروت در نسل های قبلی شد:
- محدودیت های ساختاری و مالیاتی: سهمیه بندی های دوران جنگ، نرخ های مالیات نهایی بسیار بالا (که در دهه ۱۹۵۰ برای درآمدهای بالا به ۹۲ درصد نیز می رسید) و مشارکت کمتر در بازار سهام، مانع از رشد سریع و مرکب سرمایه (Compounding) برای نسل خاموش شد.
- تاثیر بحران های تاریخی: پدربزرگ ها و مادربزرگ های بومرها یعنی «نسل بزرگ ترین» (Greatest Generation – متولدین ۱۹۰۱ تا ۱۹۲۷) شاهد فرسایش شدید دارایی های خود در جریان رکود بزرگ بودند. آن ها بخش زیادی از سال های کاری خود را پیش از شکل گیری و رواج گسترده برنامه های مدرن بازنشستگی سپری کردند. علاوه بر این، میانگین امید به زندگی در آن دوران کوتاه تر بود؛ این یعنی بازه زمانی برای بهره مندی از سود مرکب دارایی ها برای آن ها کوتاه تر بود و بسیاری از آن ها ناچار شدند دارایی های خود را در سنین پایین تر نقد و مصرف کنند.
- عدم رشد شدید قیمت مسکن و نرخ های بهره بالا: در دوران طلایی فعالیت نسل های خاموش و بزرگ ترین، رشد ارزش واقعی املاک ملایم بود. علاوه بر این، در اوایل دهه ۱۹۸۰ نرخ بهره وام مسکن (Mortgage Rates) به شدت بالا رفت (گاهی تا بالای ۱۸ درصد) که این موضوع مانع از ارتقای مسکن یا خرید ملک جدید در سنین بالاتر شد؛ عاملی که می توانست ارزش دارایی های ملکی آن ها را افزایش دهد. در نتیجه، بسیاری از افراد این نسل ها ترجیح دادند در خانه های متوسط خود باقی بمانند و امنیت مالی را بر سرمایه گذاری های پرریسک تر ترجیح دهند.
نسل هزاره (Millennials) و نسل Z در مسیر جبران عقب ماندگی
امروز نسل هزاره (متولدین ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۶) حدود ۱۶ تریلیون دلار یا ۱۰ درصد از کل ثروت ایالات متحده را در اختیار دارند؛ رقمی که نسبت به سهم ناچیز ۲ درصدی آن ها در سال ۲۰۱۲ رشد قابل توجهی را نشان می دهد. میانگین ارزش خالص دارایی های یک فرد در نسل هزاره بین سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵، به لطف افزایش شدید قیمت مسکن و رونق بازار سهام، عملاً دو برابر شده است.
اگرچه دارایی های تعدیل شده با تورمِ یک فرد معمولی از نسل هزاره در حال حاضر کمی بالاتر از دارایی های نسل X و بومرها در سنین مشابه است، اما آن ها با چالش های ساختاری جدی تری روبرو هستند:
- بدهی های کلان وام های دانشجویی (Student-Loan Debt)
- نرخ های بهره و تورم بالا
- به تاخیر افتادن سن خرید اولین مسکن
- رشد ضعیف تر دستمزدهای واقعی (Real Wages) در مقایسه با هزینه های زندگی
نسل Z نیز با بادهای مخالف مشابهی روبرو است، اما آن ها از بازار کار پویاتر و نرخ های پس انداز بالاتری بهره مند شده اند. ثروت جمعی نسل Z در سال ۲۰۲۴ رشد خیره کننده ۲۲ درصدی را ثبت کرد، در حالی که ثروت نسل هزاره در همین بازه زمانی تنها ۱۲.۷۵ درصد رشد داشت.
جوان ترها برای رسیدن به جایگاه مالی بومرها باید رشد دارایی بالاتر از حد متوسط را برای سال های طولانی حفظ کنند، بر موانع جدی خرید مسکن غلبه کنند و امیدوار باشند که رشد دستمزدهای واقعی شان از تورم و هزینه های بازپرداخت بدهی پیشی بگیرد. علاوه بر این، حفظ یک بازار کار قوی و پویا برای آن ها حیاتی است؛ هرچند که ظهور هوش مصنوعی مولد (Generative AI) و اتوماسیون، به عنوان یک متغیر مجهول و پیش بینی ناپذیر در این معادله عمل می کند.
نمایش واقع گرایانه از چالش های مالی، تکنولوژی و عدم قطعیت های اقتصادی که نسل های جوان با آن روبرو هستند.
نتیجه گیری
بررسی داده های تاریخی و ساختار توزیع ثروت نشان می دهد که نسل بیبی بومر به دلیل همزمانی دوران طلایی فعالیت اقتصادی شان با رشد بی سابقه بازارهای مالی و مسکن، مناسب ترین شرایط را برای انباشت سرمایه داشتند. معرفی ابزارهای نوین مالی با مزایای مالیاتی (مانند طرح 401k) و دهه ها رشد مستمر بازار سهام، بومرها را در موقعیتی بی رقیب قرار داد. اگرچه نسل های جوان تر ممکن است در جریان بزرگ ترین انتقال ثروت تاریخ (Great Wealth Transfer)، در قالب ارث، حجم عظیمی از نقدینگی را دریافت کنند، اما بدون وجود بادهای موافق اقتصادی یا تغییرات بنیادی در سیاست های مالیاتی و ساختاری، تکرار سهم بی نظیر بومرها از کیک اقتصاد جهانی برای آن ها بسیار دشوار خواهد بود.
