موج جدید شعار «دموکراتیزه کردن» (مردمی سازی) در وال استریت، تهاجمی تر از همیشه به راه افتاده است. آن ها با این استدلال که ارائه دارایی های انحصاریِ ثروتمندان به قشر متوسط آمریکا یک اقدام شرافتمندانه است، وارد میدان شده اند. غول های مالی نظیر استیت استریت (State Street) و بلک راک (BlackRock) اخیراً صندوق های قابل معامله در بورس (ETF) جدیدی را راه اندازی کرده اند تا استراتژی های «اعتبار خصوصی» (Private Credit) را به سرمایه گذاران خرد ارائه دهند.
در بازارهای مالی پیشرفته، اعتبار خصوصی و سهام خصوصی دارایی هایی هستند که تا پیش از این تنها در انحصار نهادهای مالی بزرگ و صندوق های پوشش ریسک (Hedge Funds) بودند. این دارایی ها اگرچه بازدهی بالایی دارند، اما به دلیل ریسک های پنهانی نظیر عدم نقدشوندگی سریع، معمولاً برای معامله گران و سرمایه گذاران خرد گزینه ای پرخطر محسوب می شوند.
دموکراتیزه کردن بازار یا ترفند وال استریت برای تصاحب سرمایه؟
شرکت امپاور (Empower)، دومین ارائه دهنده بزرگ خدمات بازنشستگی در ایالات متحده، در ماه می ۲۰۲۵ دسترسی به صندوق های سهام خصوصی، اعتبار خصوصی و املاک و مستغلات خصوصی را برای ۱۹ میلیون مشتری خود آزاد کرد. این شرکت با افتخار اعلام کرد که «۸۷ درصد از شرکت های ایالات متحده با درآمد بالای ۱۰۰ میلیون دلار، شرکت های خصوصی هستند» و «۱۲۵ میلیون سرمایه گذارِ طرح های مشارکت معین، تاکنون هیچ دسترسی یا مواجهه ای با این شرکت ها نداشته اند.»
اما این تنها نیمی از ماجراست. بری ریتولتز (Barry Ritholtz)، رئیس هیئت مدیره و مدیر ارشد سرمایه گذاری در موسسه مدیریت ثروت ریتولتز، در مصاحبه با اینوستوپدیا (Investopedia) می گوید: «پول بسیار زیادی در دست سرمایه گذاران خرد (Mom and Pop) و جریان اصلی بازار وجود دارد. وال استریت همیشه تمایل دارد یک شیء درخشان و جدید را جلوی چشم مردم تکان دهد تا دکمه FOMO (ترس از دست دادن فرصت) آن ها را فشار دهد. در نتیجه، بسیاری از مردم در نهایت به دنبال چیزهایی می دوند که واقعاً نباید به آن ها نزدیک شوند.»
سندرم فومو یا ترس از دست دادن، یکی از قدرتمندترین محرک های روانی در بازارهای جهانی از جمله فارکس و کریپتو است. نهادهای مالی با استفاده از ماشین رسانه ای خود، این حس را در تریدرهای خرد بیدار می کنند که در حال جا ماندن از یک سود قطعی و بزرگ هستند.
منتقدان می گویند این شعار «دموکراتیزه کردن»، در بیشتر مواقع، کمتر به برابری فرصت ها مربوط می شود و بیشتر ترفندی برای تصاحب سرمایه شماست.
نمایشی از احساس ترس از دست دادن (FOMO) و دنبال کردن کورکورانه ی اشیاء درخشان و جدید در بازار سرمایه.
نکات کلیدی
- محصولات سرمایه گذاری که پیش از این تنها مختص افراد ثروتمند و نهادها بود، اکنون در دسترس سرمایه گذاران خرد قرار گرفته است.
- وعده این است که این سرمایه گذاری ها بازدهی بالاتر، تنوع بیشتر سبد دارایی و یک زمین بازی برابرتر در بازار را ارائه می دهند.
- وال استریت این روند را «دموکراتیزه کردن» می نامد، اما افراد بدبین معتقدند که آن ها فقط به دنبال پول شما هستند.
(بخش تعاملی هوش مصنوعی سایت مبدا)
دریافت پاسخ های شخصی سازی شده با هوش مصنوعی مبتنی بر بیش از ۲۷ سال تخصص معتبر. برای شروع هر سوالی دارید بپرسید:
- چه شباهت های تاریخی را باید درباره شعار دموکراتیزه کردن وال استریت بدانم؟
- نابرابری ثروت چه تأثیری بر ثبات سبد سرمایه گذاری من دارد؟
- چگونه می توانم به صورت اخلاقی سرمایه گذاری کنم و به سود مالی برسم؟
تله ای برای تصاحب سرمایه (Money Grab)
ریتولتز می گوید هرگاه مؤسسات مالی بزرگ از عموم مردم دعوت می کنند تا به آن ها بپیوندند، او به شدت مشکوک می شود.
او می گوید: «نیت اصلی پول درآوردن است. این عاملِ محرک است. هر وقت می بینم که می گویند: “هی، این یک محصول سازمانی (Institutional) است، بیایید آن را به سرمایه گذاران خرد هم ارائه دهیم”، یک پرچم قرمز برای من بالا می رود. این کار کمی بوی تصاحب سرمایه می دهد. طرز فکر آن ها این است: “خب، ما می توانیم این را مثل همیشه به مؤسسات بفروشیم، اما هی، یک استخر غول پیکر از سرمایه در دست مردم وجود دارد، بیایید به سراغ آن برویم.”»
در ادبیات بازارهای مالی بین المللی، زمانی که اصطلاحاً «پول هوشمند» (Smart Money) قصد دارد نقدینگی عظیمی را جذب کند یا از یک سرمایه گذاری خارج شود، با جذاب جلوه دادن آن دارایی برای عموم، سرمایه گذاران خرد را به عنوان «نقدینگی خروجی» (Exit Liquidity) خود هدف قرار می دهد.
حقیقت سریع (Fast Fact): در پایان سال ۲۰۲۴، آمریکایی ها ۱۲.۴ تریلیون دلار دارایی در طرح های بازنشستگی خود (مانند حساب های 401(k)) داشتند. این یک بازار فوق العاده عظیم برای کسانی است که دارایی های بازارهای خصوصی را عرضه می کنند.
مفهوم جذب سرمایه خرد توسط نهادهای بزرگ (پول هوشمند) به عنوان نقدینگی خروجی برای خودشان.
فروش دارایی های نامناسب و بی ارزش
وال استریت مدت هاست که به دنبال پول سرمایه گذاران خرد است؛ حساب های بازنشستگی 401(k) آمریکایی ها بخش قابل توجهی از حجم سرمایه گذاری در بازارهای سرمایه این کشور را تشکیل می دهد. به دنبال پول بودن لزوماً چیز بدی نیست، به شرطی که سرمایه گذاران خرد نیز از این توافق سود ببرند. مدیران صندوق هایی که دارایی های جدیدِ بازار خصوصی را به عموم عرضه می کنند، استدلال می کنند که دارند به آمریکایی های عادی فرصتی برای کسب بازدهی بهتر می دهند.
اما همه با این ارزیابی موافق نیستند. چیزی که بازاریابان زیرک وال استریت از گفتن آن طفره می روند این است که بسیاری از این سرمایه گذاری ها کارمزدهای بسیار سنگینی دارند، بیرون کشیدن پول از آن ها به شدت دشوار است و به هیچ وجه طبق وعده های داده شده عمل نمی کنند.
ریتولتز می گوید متوجه است که چرا سرمایه گذاری های جدیدِ عرضه شده توسط وال استریت ممکن است برای برخی جذاب باشد. با این حال، او هشدار داد که این سرمایه گذاری ها به دلیل عدم نقدشوندگی بالا (قابلیت خرید و فروش آسان و سریع) برای بسیاری از سرمایه گذاران مناسب نیستند و چیزی به نام «کلاس دارایی بی نقص» وجود ندارد. او با اشاره به تب و تاب شرکت های چک سفید امضا یا اسپک ها (SPAC) در چند سال گذشته، توضیح داد که برخی از سرمایه گذاری ها عملکرد بهتری خواهند داشت، اما اکثر آن ها این طور نیستند.
او می گوید: «اگر شما یک سرمایه گذار خرد… با یک سبد سهام متواضعانه هستید، باید از خود بپرسید: “از سرمایه گذاری در دارایی های جایگزین چه چیزی نصیبم می شود؟ آیا این چیزی است که نیازهای من را از نظر هزینه برآورده کند؟ از نظر نقدینگی چطور؟ آیا به بهترین مدیران بازار دسترسی دارم؟” و در بیشتر مواقع، پاسخ این است: “نه واقعاً.”»
سودجویی از بی تجربگی
پرینس دایکس (Prince Dykes)، بنیان گذار و مدیر ارشد سرمایه گذاری در گروه مالی رویال (Royal Financial Investment Group)، موافق است که در پسِ شعار دموکراتیزه کردن وال استریت، حقایق پنهانی وجود دارد. او از اینکه بازار دسترسی بیشتری را برای عموم فراهم کرده استقبال می کند، اما نگران پیامدهای احتمالی آن است.
او می گوید: «با وجود اینکه این روند فرصت های جدیدی را باز کرده است، اما باعث جذب تلاش هایی در صنعت شده که بیشتر روی سودآوری متمرکز هستند تا دسترسی واقعی و صادقانه. دموکراتیزه کردن واقعی فقط به معنای باز کردن درها نیست؛ بلکه به معنای توانمندسازی سرمایه گذاران با دانش، ابزارها و حفاظ های امنیتی لازم برای مشارکت مسئولانه است.»
نکته مهم: دایکس می گوید: «دموکراتیزه کردن، اگر با سواد مالی و نظارت قانونی همراه نباشد، به تنهایی می تواند افراد را فقیرتر کند.»
نشان دهنده عدم نقدشوندگی، کارمزدهای پنهان و غیرقابل دسترس بودن دارایی های خصوصی برای افراد عادی.
نتیجه گیری
گاهی اوقات، تمام چیزی که موسسات بزرگ وال استریت برای کسب درآمدهای کلان نیاز دارند، چند داستان موفقیت، استفاده از اصطلاحات تخصصی دهان پرکن و کمی ایجاد هاله ای از رمز و راز است. تمام سرمایه گذاری های جایگزینی که اکنون ارائه می شوند، بد نیستند. با این حال، بسیاری از آن ها نمی توانند انتظارات و هیجانات پیرامون خود را برآورده کنند و از واژه جذاب «دموکراتیزه کردن» تنها به عنوان ابزاری برای فروش کالاهای خود به سرمایه گذاران خرد و ناآگاهی استفاده می کنند که صرفاً به دنبال یک بستر امن و مستحکم برای دوران بازنشستگی خود هستند.
