مقالات ثبت شرکتها

اقسام مختلف شرکت‌ ها

اقسام مختلف شرکت‌ها

کلیه شرکت‌ ها باید در «اداره ثبت شرکت‌ ها و موسسات غیر تجاری» به ثبت برسند. برای این کار با توجه به نوع شرکت‌ها، مدیران آن‌ها باید مدارک لازم را تسلیم مرجع ثبت شرکت‌ها نمایند.

شرکت، ممکن است اختیاری یا قهری باشد که قانون مدنی هر دو نوع آن را به رسمیت شناخته اما بحث این کتاب اساساً راجع به شرکت‌های اختیاری است.

برای تشکیل شرکت باید قراردادی بین افراد تشکیل‌ دهنده آن منعقد شود در این قرار داد روابط همکاری بین افراد آن قصد انتفاع موضوع مشارکت و اختصاص مبلغی به عنوان سرمایه درج می‌شود. این قرارداد «اساس‌نامه» یا «شرکت‌نامه» نامیده می‌شود.

 

تعریف شرکت در قانون مدنی :

قانون مدنی در تعریف شرکت می‌گوید: «شرکت عبارت است از اجتماع حقوق مالکین متعدد در شیء واحد به نحو مشاع. هرگاه مالی در مالکیت مشترک دو یا چند نفر باشد، چنین مالکیتی مشاع و چنین حالتی را اشاعه می‌گویند. اشاعه آن است که مالکیت همه مالکان، در همه ذرات شیء مربوط پراکنده بوده و وجود داشته است.»

شرکت مالکیت مشاع است و تشکیل آن یا ناشی از عقد است و یا جنبه قهری دارد.

شرکت عهدی (عقدی) :

شرکت عقدی، شرکتی است که بطور ارادی و اختیاری از جانب صاحبان و مالکین یک شیء بوجود می‌آید. مثلاً دو یا چند نفر با هم قراردادی می‌بندند و اموال خودشان را بصورت مشاع در می‌آورند. شرکت عقدی ناشی از توافق شرکا است. به عبارت دیگر مالکیت عقدی زمانی است که مالکیت مشاع ناشی از توافق بین شرکاء باشد که اصطلاحاً به آن عقدی می‌گویند.

شرکت قهری :

شرکت قهری جنبه اختیاری ندارد و بدون اراده مالکین بوجود می‌آید. شرکت قهری از جمله در وراثت ایجاد می‌گردد که ورثه بدون اراده و قهراً مالک مشترک متوفی می‌شوند. لازم به ذکر است که شرکت تجاری هیچ‌گاه قهری نیست.

 

انواع شرکت‌ها :

  1. شرکت‌های تجارتی
  2. شرکت‌های مدنی
  3. شرکت‌های تعاونی
  4. شرکت‌های دولتی
  5. شرکت‌هایی که شرکت دولتی تلقی می‌شوند.

1ـ شرکت‌های تجارتی :

شرکت‌های تجارتی یا شرکت بازرگانی، شرکتی است که بین دو یا چند نفر، به منظور تحصیل سود با نام مخصوص، تحت عنوان یکی از شرکت‌های مذکور در قانون تجارت با رعایت مقررات مربوط، تشکیل و به ثبت می‌رسد.

شرکت‌های تجارتی بر هفت نوع است که قبلاً به آن‌ها اشاره شده است.

گروه‌ بندی شرکت‌های تجارتی :

شرکت‌های تجارتی را به سه گروه تقسیم کرده‌اند :

  1. شرکت‌های سرمایه
  2. شرکت‌های اشخاص
  3. شرکت‌های مختلط

 

همان‌طور که سابقاً اشاره شد، در ماده 200 قانون تجارت، شرکت‌های تعاونی تولید و مصرف نیز جزو شرکت‌های تجارتی ذکر شده است. ولی در حال حاضر شرکت‌های تعاونی را به علت داشتن وضع خاص، نمی‌توان از انواع شرکت‌های تجارتی به‌شمار آورد.

 

الف) شرکت‌های سرمایه :

شرکت‌های سرمایه عبارتند از:

  • شرکت سهامی عام
  • شرکت سهامی خاص
  • شرکت با مسئولیت محدود

وجه تشابه این گروه شرکت‌ها این است که فقط دارائی شرکت، وثیقه طلب طلب‌کاران شرکت است و سهام‌ داران یا شرکای آن‌ ها، هیچ‌ گونه مسئولیتی در برابر بدهی‌ های شرکت ندارند. اگر شرکت منحل شود و دارائی آن، کافی برای پرداخت طلب طلب‌کاران نباشد، آن‌ها حق مراجعه به سهام‌داران یا شرکای شرکت و مطالبه باقی‌مانده طلب خود را از دارائی شخصی او ندارند. بدین ترتیب بقیه طلب آن‌ها از شرکت لاوصول مانده و سوخت می‌شود.

برای مطالعه مقاله شرکت هایی که برای ثبت شدن مجوز میخواهند کلیک کنید.

 

نمودار اقسام مختلف شرکت‌ها

نمودار اقسام مختلف شرکت‌ها

 

ب) شرکت‌های اشخاص :

شرکت‌های اشخاص از شرکت تضامنی و شرکت نسبی تشکیل می‌شود.

در این شرکت‌ها، برعکس شرکت‌های سرمایه، فقط دارائی شرکت نیست که وثیقه طلب طلب‌کاران شرکت می‌باشد، بلکه دارائی هریک از شرکاء نیز وثیقه طلب مزبور به شمار می‌رود. بدین ترتیب، شخصیت و دارائی شرکاء در اعتبار شرکت و رابطه معامله‌ کنندگان با آن نقش و اهمیت دارد. به همین علت این شرکت‌ها را شرکت‌ های اشخاص نامیده‌اند. هرگاه شرکت منحل شود و دارائی شرکت برای پرداخت دیون شرکت کافی نباشد، طلب‌کاران شرکت می‌توانند برای باقی‌مانده طلب خود به شرکاء مراجعه و آن را از دارائی شخصی آن‌ها وصول نمایند. وجه افتراق شرکت تضامنی با شرکت نسبی این است که در شرکت تضامنی هریک از شرکاء به تنهایی و قطع نظر از سرمایه‌ای که در شرکت دارد مسئول پرداخت تمام دیون شرکت است و شرکاء در برابر طلب‌کاران شرکت مسئولیت تضامنی دارند. ولی در شرکت نسبی، طلب‌کار برای مطالبه و وصول باقی‌مانده طلب خود از دارائی شخصی شرکاء می‌تواند به هر یک از آن‌ها به نسبت سرمایه او به کل سرمایه شرکت، رجوع نماید.

ج) شرکت‌های مختلط :

شرکت‌های مختلط مرکب است از شرکت مختلط سهامی و مختلط غیر سهامی. در این شرکت‌ها همانطور که از بودن کلمه «مختلط» در اسم شرکت پیداست، اختلاط و آمیختگی شریک و جود دارد. شرکاء بر دو نوعند:

  1. شریک «ضامن»
  2. شریک «با مسئولیت محدود»

در شرکت مختلط غیر سهامی، شریک ضامن و شریک سهام‌دار در شرکت مختلط سهامی شریک با مسئولیت محدود و شریک سهام دار در برابر بدهی‌های شرکت هیچ مسئولیتی ندارد و دارائی شخصی آن‌ها به‌هیچ عنوان وثیقه طلب طلب‌کاران شرکت نیست. وضع آنان از این لحاظ، عیناً همان وضع سرمایه‌گذاران یعنی شرکاء و سهام‌داران در شرکت‌های سرمایه است. لیکن شریک ضامن قطع نظر از مقدار سرمایه خود در شرکت، مسئولیت پرداخت دیون شرکت است و دارائی شخصی او مانند دارائی شرکت وثیقه طلب طلب‌کاران می باشد. هرگاه شریک ضامن دو نفر یا بیشتر باشند، در این صورت مسئولیت آن‌ها تضامنی بوده و در مقابل طلب طلب‌کاران شرکت عیناً همان وضع شرکای شرکت تضامنی را خواهند داشت.

2ـ شرکت مدنی :

شرکت مدنی، شرکتی است که به موجب قرار داد، بین دو یا چند نفر برای کسب درآمد از طریق فعالیت مشترک تشکیل می‌شود.

3ـ شرکت‌های تعاونی

4ـ شرکت‌های دولتی :

شرکت‌های دولتی، واحد سازمانی مشخصی است که با اجازه قانون به صورت شرکت ایجاد شده و بیش از پنجاه درصد سرمایه آن، متعلق به دولت باشد.

5ـ شرکت‌هایی که شرکت دولتی تلقی می‌شوند :

هر شرکت تجارتی که از طریق سرمایه‌گذاری شرکت‌های دولتی ایجاد می‌شود مادام که بیش از پنجاه درصد سهام آن متعلق به شرکت‌های دولتی است، شرکت دولتی تلقی می‌شود.

برگرفته از کتاب : حسابداری شرکتها
مولفین :دکتر اسفندیار دشمن زیاری
حیدر فروغ نژاد
غلامرضا صفارزاده
ناشر : موسسه کتاب مهربان نشر

 

برای مشاوره و کلیه امور ثبت شرکت ها با شماره 09120202822 تماس بگیرید.

مقاله های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *