مقالات حسابداری و حسابرسی

حسابداری تنخواه گردان

حسابداری تنخواه گردان

در دهه های اخیر، با شکل گیری و بزرگ تر شدن شرکت ها و موسسات، فعالیت های آن ها چند برابر شد.

هر یک از این فعالیت ها نیازمند صرف کردن هزینه هایی بود که در نهایت هزینه های زیادی را به جای می گذاشت. در این شرایط، مدیریت هزینه ها به یک دغدغه مهم برای انواع شرکت ها تبدیل شده بود.

از طرف دیگر، برای پرداخت این هزینه ها نیاز به طی کردن فرآیند های اداری هم وجود داشت که باعث اتلاف وقت زیادی می شد.

تنخواه گردان:

موسسات برای آسان تر شدن پرداخت های خود مقداری از وجه نقد را در اختیار کارپرداز (تنخواه گردان) قرار می دهند تا پرداخت های جزئی را انجام دهد و با ارائه صورت هزینه های مربوط به پرداخت ها از حساب آن کسر شود.

تنخواه گردان حسابداری:

تنخواه گردان حسابداری (Imprest Funds) مقداری وجه نقد است که برای سهولت در کار و انجام امور روزمره و پرداخت هزینه های جزئی شرکت ها و موسسات نگهداری می شود.

این وجه تنخواه یا همان تنخواه گردان است که به یکی از پرسنل شرکت تحویل داده می شود.

این شخص که معمولا مامور خرید شرکت یا موسسه مورد نظر است موظف است همه مدارک مثبته مبنی بر پرداخت که به صورت رسید، فاکتور یا قبض مربوطه را نزد خود نگه دارد.

حسابداری تنخواه گردان:

بر اساس استاندارد های حسابداری، موجودی نقد در موسسات به دو دسته کلی تقسیم می شود:

  • موجودی نقد نزد موسسه (تنخواه گردان و موجودی صندوق)
  • وجوه نقد نزد بانک ها و موسسات مالی

ثبت عملیات مالی در حساب تنخواه گردان:

حساب تنخواه گردان یک دارایی است و بدهکار و بستانکار کردن آن تا حد زیادی شبیه حساب صندوق می باشد.

لازم به ذکر است برای ثبت عملیات مالی تنخواه گردان از دو روش زیر می توان استفاده کرد:

الف) روش تنخواه گردان ثابت

ب) روش تنخواه گردان متغیر

مهم ترین اهداف تنخواه حسابداری:

اهداف اصلی از ایجاد حساب تنخواه گردان شامل ۳ مورد زیر است:

پرداخت آسان و سریع هزینه ها:

با استفاده از تنخواه هزینه های جاری و جزئی شرکت با سرعت و دقت بیشتری انجام می شود، اما فقط همین نیست، در برخی شرایط می توان از تنخواه برای پرداخت هزینه های مهم و ضروری که امکان دسترسی به امکانات بانکی برای پرداخت آن ها وجود ندارد، استفاده کرد.

کاهش حجم عملیات های حسابداری:

استفاده از تنخواه برای پرداخت باعث کاهش حجم عملیات های پرداخت و در پی آن کاهش حجم عملیات حسابداری در یک مجموعه می شود.

هر چه پرداخت های یک شرکت به سمت پرداخت های بانکی یا صندوق شرکت پیش برود سرعت در پرداخت کاهش پیدا می کند و عملیات حسابداری را در شرکت طولانی تر و پیچیده تر می کند، اما پرداخت بخشی از هزینه ها با استفاده از تنخواه برای پرداخت از این فشار می کاهد.

کنترل وجوه نقد مجموعه:

کنترل وجوه نقد برای هزینه های جزئی و نقدی شرکت، خود امری مهم است که مدیریت آن با استفاده از حساب تنخواه گردان بسیار آسان می شود.

موسسه مشاوران ارائه دهنده انواع خدمات مالی می باشد.

ماهیت تنخواه گردان در حسابداری

ماهیت تنخواه گردان در حسابداری

ماهیت تنخواه گردان در حسابداری و عملیات مالی حساب تنخواه:

ماهیت حساب تنخواه دارایی است که این حساب از نظر ماهیت درست شبیه صندوق می باشد.

زمانی که این حساب بدهکار می شود مبلغ آن افزایش پیدا می کند و با بستانکار شدن آن مبلغ حساب تنخواه گردان کاهش پیدا می کند.

برای انجام ثبت حسابداری حساب تنخواه و از انجام عملیات های مالی نیز باید از یکی از روش های تنخواه گردان ثابت یا متغیر استفاده کرد.

تفاوت تنخواه گردان با صندوق:

بیشتر از هر حساب دیگری، ماهیت حساب تنخواه گردان با صندوق شبیه است اما دارای تفاوت هایی نیز می باشند.

اول از همه اینکه پرداخت هایی که از طریق حساب صندوق انجام می شود باید به صورت روزانه ثبت شود، اما پرداخت هایی که توسط حساب تنخواه انجام می شود باید در زمانی که واریز هزینه ها انجام می گیرد ثبت شوند.

ضمنا پرداخت های حساب تنخواه معمولا جهت هزینه های مشخص شده انجام می گردد، اما پرداخت های صندوق معمولا محدودیت مشخصی ندارند.

چند نکته در مورد افتتاح حساب تنخواه و فرآیند پرداخت ها:

قبل از افتتاح حساب تنخواه باید به چند نکته زیر توجه داشت:

  • صلاحیت تنخواه گردان برای احراز مسئولیت اثبات شود
  • میزان وجهی که در اختیار تنخواه قرار می گیرد، توسط هیئت مدیره تعیین و پرداخت شود
  • در قبال پرداخت انجام شده به حساب تنخواه باید رسید معتبر دریافت شود
  • تنخواه دار باید در قبال هزینه های انجام شده از حساب فاکتور یا قبض معتبر ارائه کند
  • اسناد پرداختی که توسط تنخواه دار ارائه می شود باید به خوبی نگه داری و بایگانی شوند
  • در صورت تمایل تضمین معتبر مانند چک یا سفته از تنخواه دار دریافت شود.

خدمات حسابداری

انواع تنخواه گردان:

تنخواه گردان دارای انواع مختلفی می باشد که در زیر به شرح آن پرداخته شده است.

تنخواه گردان خزانه:

ماده 24 قانون محاسبات عمومی: وجوهی که در ابتدای سال مالی برای انجام هزینه های لازم و ضروری دستگاه های اجرایی کشور مورد نیاز است به وسیله بانک مرکزی از محل اعتبارات مصوب در اختیار خزانه داری کل قرار می گیرد که در پایان سال باید پرداخت شود.

تنخواه گردان استان:

ماده 2۵ قانون محاسبات عمومی: وجوهی که خزانه داری کل از محل تنخواه خزانه در ابتدای هر سال مالی به حساب خزانه معین استان پرداخت می کند. این مبالغ جهت نیاز های ضروری استان ها پرداخت می شود.

تنخواه‌گردان حسابداری:

ماده 26 قانون محاسبات عمومی: وجوهی که به وسیله خزانه معین استان از محل تنخواه گردان استان برای پرداخت کردن هزینه های ضروری دستگاه های اجرایی استان به شکل غیر قطعی در وجه ذیحساب دستگاه های اجرایی پرداخت می شود.

تنخواه گردان پرداخت:

ماده 2۷ قانون محاسبات عمومی: وجوهی است که از محل تنخواه حسابداری برای انجام هزینه های ضروری توسط ذیحساب دستگاه اجرایی در اختیار عامل ذیحساب یا کار پرداز قرار می گیرد و در پایان سال مالی باید مانده آن تسویه شود.

رسیدگی به اسناد تنخواه گردان:

اسناد قابل پرداخت از طریق تنخواه طی مراحل زیر پرداخت می شود:

قبل از پرداخت:

در حالتی که تنخواه گردان خود انجام دهنده هزینه است، رسیدگی فقط به شکل آگاهی دادن به مسئول مالی از ماهیت پرداخت انجام می شود.

اما در حالتی که فقط پرداخت کننده باشد، رسیدگی های لازم بر طبق ضوابطی که در امور مالی موجود است اعمال می گردد. سپس بعد از این که صحت آنها تایید شد، اقدام به پرداخت می شود.

پس از پرداخت:

اسنادی که از طریق تنخواه گردان پرداخت می شود به همراه صورت خلاصه مربوط، به امور مالی ارسال می شود.

امور مالی بر اساس ضوابطی که تعیین شده بررسی های لازم را انجام داده و پس از تایید اسناد، مراحل تامین تنخواه گردان انجام می شود.

اسناد مربوطه:

  • برگ پرداخت تنخواه
  • مجوز ایجاد تنخواه
  • فهرست صورت هزینه های تنخواه

در برخی از شرکت ها حساب تنخواه در پایان دوره مالی از طریق تسویه حساب با مسئول تنخواه در مقابل حساب بانک یا صندوق بسته می شود. گاهی نیز امکان دارد مانده تنخواه گردان از یک دوره به دوره بعدی انتقال یابد.

رسید تنخواه و اسناد تنخواه گردان:

رسید تنخواه به رسیدی گفته می شود که توسط تنخواه دار به حسابداری ارائه می شود و نشان دهنده این است که چه مبلغی هزینه شده است. این رسید باید دارای ویژگی های زیر باشد:

نکته 1: در صورتی که موارد بالا موجود نباشد یا رسید دارای خدشه و پارگی باشد اعتبار رسمی ندارد و نمی تواند در بایگانی شرکت ثبت شود.

نکته 2: برگ پرداخت تنخواه گردان، فرم مجوز ایجاد تنخواه گردان، فهرست صورت هزینه های تنخواه گردان از اسناد مربوطه تنخواه هستند.

اگر این مطلب برای شما رضایت بخش بوده است، مطالعه مقاله کشف تقلب را به شما پیشنهاد می کنیم.

برای انجام کلیه خدمات حسابداری شرکت ها با شماره 09120202822 تماس بگیرید.

مقاله های مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *